Ey! Daily is het publicatieplatform van de studenten van Fontys Journalistiek Tilburg. Hier leren en publiceren we.
Alle content werd geproduceerd binnen een onderwijscontext. Het is een leeromgeving, wat betekent dat deze redacteuren behalve mooie dingen, ook fouten mogen en zullen maken. Meer weten? Stuur je vragen naar eydaily@fontys.nl.
Ey! Daily. is het publicatieplatform van de studenten van Fontys Journalistiek Tilburg. Hier leren en publiceren we.
Alle content werd geproduceerd binnen een onderwijscontext. Het is een leeromgeving, wat betekent dat deze redacteuren behalve mooie dingen, ook fouten mogen en zullen maken. Meer weten? Stuur je vragen naar eydaily@fontys.nl.
Bij de Oscars van 2024 gingen de reacties op sociale media niet alleen over de winnaars. Het overgrote deel van de reacties ging over Yazan Kafarneh uit Gaza. Het gaat om reacties als: ‘Yazan Kafarneh had a favourite movie too’ en ‘Would love to hear artists speak about Yazan Kafarneh’.
Er gaan al een tijdje video’s en foto’s rond op het internet van een jongen genaamd Yazan Kafarneh. Hij was een 10-jarige jongen uit Palestina. Er wordt bij de video’s beschreven dat hij leidde aan acute ondervoeding en daarom overleden is in het Abu Yusuf al-Najjar Ziekenhuis, gelegen in de stad Rafah in Gaza. Door dehydratatie, niet genoeg eten en gebrek aan de juiste hoeveelheid medicatie en medische hulp is hij aan zijn einde gekomen. Op sociale media gaat rond dat de oorzaak hiervan de bombardementen en insluiting vanuit Israël zijn. Hierdoor kan de humanitaire hulp niet in Gaza komen. Op een video waarop de vader van Yazan Kafarneh te zien is, begraaft de vader zijn zoon met zijn blote handen. Hij zegt: ’Nooit in mijn leven had ik gedacht dat mijn zoon dood zou gaan van honger. Ik had nooit gedacht dat hij dit punt zou bereiken. En hier ben ik hem aan het begraven met mijn handen.’
Online reacties op de Oscars socials
Dit raakte een grote groep mensen. Veel pro-Palestina aanhangers wilden actie ondernemen en aandacht vragen voor deze gebeurtenis. TikTokker @TooMeanToBean nam bijvoorbeeld actie doormiddel van een oproep op zijn account. Deze video ging viral. Hij geeft hierin zijn volgers de opdracht om tijdens de Oscars reacties achter te laten op het TikTok account van de Oscars. In het specifiek opmerkingen over Abu Yusuf Al-Kafarneh. @TooMeanToBean was niet de enige die hier een video over plaatste. @angie__mariee kwam met het idee. “We wisten dat veel mensen zouden kijken naar de Oscars. Het leek ons een goed moment om aandacht te vragen voor de uithongering in Gaza vanuit Israël”; Verteld @TooMeanToBean. “Veel Amerikanen zijn zich hier niet bewust van”.
Dit werd opgepakt door een groot publiek en dat is terug te zien bij elke video die door de Oscars werd gepost. Bij het scrollen door de reacties op TikTok is het uniek om een reactie te vinden die niet over Yazan Kafarneh gaat.
Persoonlijke informatie worden steeds vaker online te koop aangeboden. Een voorbeeld hiervan is de site Genesis Market, waar tot voor kort wachtwoorden en bankgegevens gekocht konden worden. Verschillende cyberexperts waarschuwen voor dit opkomende fenomeen, wat ook in Nederland voorkomt.
ALKMAAR – Computerdata op het scherm van een laptop. Een Russische bende blijkt de grootste verzameling internetgegevens zoals namen, wachtwoorden en e-mailadressen te hebben aangelegd die ooit is ontdekt. De bende zou ongeveer 1,2 miljard namen en wachtwoorden en meer dan 500 miljoen e-mailadressen hebben verzameld. ANP KOEN VAN WEEL
Recentelijk veroordeelde de rechtbank Rotterdam nog de 33-jarige Marko uit Barendrecht voor het kopen van gestolen gegevens. Tijdens een wereldwijd politieonderzoek kwam aan het licht dat de man voor tienduizenden euro’s aan wachtwoorden had bemachtigd via Genesis Market. Zo stal hij onder andere 78.000 euro uit het pensioenpotje van een zeventiger. Phishing is het sturen van nep berichten waarin mensen hun persoonlijk gegevens invoeren, die daarna bij de hacker terecht komen. Malware is de verzamelnaam voor virussen die ervoor zorgen dat je bestanden gehackt worden en er persoonlijke informatie vrijkomt. Dit soort sites komen dus vooral aan wachtwoorden en accounts via phishing, malware en lekken in verschillende databases.
Slechte beveiliging Ook kunnen databases van bedrijven gehackt worden waardoor er veel persoonlijke gegevens vrijkomen. ‘’Als jouw bedrijf een slechte beveiliging heeft is de kans groter dat je gegevens gelekt kunnen worden.’’ vertelt Melanie Rieback, CEO en Co-founder van Radically Open Security. Die wachtwoorden komen dan op de site terecht om vervolgens voor veel geld verkocht te worden. Dit zijn pakketjes van persoonlijke informatie zoals je bankgegevens, “Dit zijn je wachtwoorden, vinger afdrukken en accountnamen”, vertelt Rieback. Ook kon Genesis Market met malware ervoor zorgen dat de wachtwoorden die de gebruiker kocht steeds geüpdatet werden vertelt Wouter van Dongen, Ethisch Hacker en CEO van DongIT.
Groeiend probleem Sites zoals een Genesis Market zijn niet uniek volgens Rieback:’’Ze komen vooral voor op het deep/dark web.’’ Ze worden door criminele organisaties opgezet en verwijderen om de keer alle logins van de gebruikers. ‘’Als de politie vraagt naar wie er ingelogd hebben op de sites kunnen ze het niet makkelijk achterhalen.’’
Volgens Van Dongen wordt dit een steeds groter probleem: ‘’Tegenwoordig is het steeds makkelijker om aan verschillende malware te komen, anoniem te blijven en het opzetten van de sites zoals Genesis Market. Aan de andere kant zien we dat organisaties zoals de FBI niet stilzitten om dit soort sites offline te halen.’’
Door de vele sneeuwval de afgelopen dagen zijn er steeds meer problemen op het spoor. Treinen die uitvallen of veel vertraging hebben. Veel reizigers hebben er last van en komen te laat op school of werk. Meteoroloog Floris Lafeber liet weten dat we niet veel meer sneeuw hoeven te verwachten de komende dagen.
Dit jaar heeft Serious Request ervoor gekozen om geld in te zamelen voor ALS. Bij revalidatiecentrum Klimmendaal in Arnhem zijn ze daar volop voor bezig voor het goede doel. Er zijn kraampjes met zelfgemaakte spulletjes, voor de medewerkers is er een interactief spel georganiseerd, een bioscoopfilm en nog veel meer, sponsorlopen en nog veel meer. We spreken met Wim van Minkelen die een jaar geleden gediagnosticeerd is met ALS. Sinds dat moment is zijn leven volledig veranderd, maar dat houdt hem niet tegen om alsnog positief te blijven.
ARNHEM – Afgelopen zondag liep de wedstrijd tussen Vitesse en Feyenoord volledig uit de hand. In de slotfase betraden een aantal Vitesse supporters vanaf de Zuid-Tribune het veld. Een toeschouwer van de Oost-Tribune verteld: ‘’Ik vond dit betreurenswaardig. Ik keek het met lede ogen aan. Je raakt er inmiddels aan gewend helaas. Je ziet dit ontoelaatbare gedrag terug in heel de maatschappij.’’ Algemeen directeur ad interim Peter Rovers verteld: ‘’Emoties horen bij voetbal, maar dit kan nooit de bedoeling zijn.’’
In de laatste paar minuten van de wedstrijd klommen 15 à 20 leden van de harde kern van Vitesse over de reling. Een supporter van de Zuid-tribune vertelt: ”De reden dat de jongens vanaf de Zuid-Tribune naar de West-Tribune zijn gerend is omdat er een grote groep Feyenoordsupporters daar zaten, dat is iets wat niet hoort”. Elke voetbalclub heeft een uit-vak waar supporters van de tegenstander mogen zitten. “Het heeft dus niks te maken met de club, de spelers of de scheids maar puur omdat er Feyenoordsupporters op de thuis tribune aanwezig waren.”
Het is de relschoppers niet gelukt om de Feyenoord aanhang aan te vliegen omdat er te veel beveiliging aanwezig was. Voordat ze het veld betraden was de sfeer is het station luchtig. Er heerste wel spanning bij de supporters, maar dat kwam door het spel en niet onderling naar elkaar. “Voor heel even was ik trots op Arnhem dat ze zich braaf gedroegen”. Vertelde een supporter van de Oost-tribune. “Zo jammer dat ze het voor iedereen verpesten, maar vooral voor de spelers. Je komt natuurlijk naar een wedstrijd kijken om de spelers aan te moedigen en zo mee te genieten van het spel. Ik snap dus niet waarom je het zou staken door een vechtpartij te starten midden in het spel.”
De oorzaak
De reden achter deze actie was volgens een van de supporters van de Zuid-tribune, het feit dat seizoenkaarthouders van Vitesse hun kaarten hebben doorverkocht aan Feyenoordsupporters. “Ik keur het natuurlijk absoluut niet goed wat er is gebeurd, want je maakt je eigen club er mee kapot. Je brengt je eigen supporters en club in een slecht daglicht maar ik begrijp de frustratie van de jongens. Het gebeurt al jaren en het moet een keer stoppen want keer op keer gaat het fout.”
Ook de supportersvereniging van Vitesse beaamd dat dit al jaren en probleem is. In een kort statement laten zij weten: “Ondanks dat de club dit erkent en er in het voortraject alles aan heeft gedaan om te voorkomen dat er grote groepen uitsupporters in de thuisvakken terecht zouden komen bleek dit tijdens de wedstrijd toch het geval te zijn. We zullen met de club in gesprek gaan hoe dit in de toekomst nog verder voorkomen kan worden en waar de ruimte zit om op de wedstrijddag zelf uitgebreidere handhaving in het stadion toe te passen.”
Oplossingen
Wat de supporters betreft ligt de verantwoordelijkheid grotendeels bij de club. Vitesse zou moeten zorgen dat bij wedstrijden tegen grote clubs kaarten niet gemakkelijk door te verkopen zijn met een andere naam. Meer handhaving zou ook eventueel een oplossing kunnen zijn. Een supporter verteld: ‘’Een politieagent schrikt bepaalde mensen toch af om bepaalde acties te nemen. Maar ja, of politieagenten nog zin hebben om zich daarvoor in te zetten… dat is de vraag. ’’ Peter Rovers reageert: “Hoewel er voorafgaand aan de wedstrijd al enkele honderden tickets in de thuisvakken zijn geblokkeerd, zullen we onze huidige manier van kaartverkoop en handhaving gaan evalueren.”
“Deze idioten moeten direct afgevoerd worden en nooit meer toelaten bij wedstrijden. Tevens alle kosten op hen verhalen.”
Vitesse is samen met de KNVB een onderzoek gestart naar de herrieschoppers met hulp van de politie. Tot nu toe zijn er 3 mensen opgepakt. De voetbalbond eist voor alle fans die zich hebben misdragen een landelijk stadionverbod van 5 jaar, en een boete van minimaal 450,- euro. Sven Strijbosch, woordvoerder van Vitesse, verteld: “Vooralsnog zijn er helaas geen updates te melden, behalve dat we het natuurlijk ontzettend betreuren. Helemaal in een tijd waar onze supporters er de afgelopen maanden, ondanks de onzekere situatie, volop achter gingen staan. Zaak om dit exces aan te pakken en met al die goedwillende supporters op een goede manier door te gaan.”
Miss Isa, oftewel Isabella Levijn, kun je kennen van haar optredens op hardstylefestivals zoals Rebellion en Elektrum. Ze is pas dertien jaar, maar haar carrière loopt als een trein. Dit jaar heeft ze ambitieuze plannen, waaronder optredens op nog grotere festivals en het uitbrengen van haar eigen nummer.
Bronnen muziek (klik hier)
Miss Isa – Set Rebellion 2023 op Soundcloud: Fraw & Imperatorz – The Raw Breaker Kronos – New Generation Mutilator & Fraw – Can You Feel It Omnya & Neroz – It’s Showtime
Afgelopen woensdag is het Amsterdam Light Festival van start gegaan. Naast de route langs de verschillende kunstwerken, geeft het festival ook workshops aan basisscholen in Amsterdam. Ieder jaar doet er een kunstenaar mee, die samen met de leerlingen een kunstwerk voor het festival maakt.
Begin
In 2008 startte Jorie Wieriks, van juf op straat, met workshops geven in de klas rondom het Amsterdam Light Festival. Ze deed dit op eigen initiatief en bracht zelf kunstenaars in de klas. Na vijf à zes jaar ging het festival een samenwerking aan, omdat het zo erg aansloeg en ook om het beter te organiseren. Nu is het de negende editie dat ze dit samen doen.
3e workshop
Dit jaar doet ook basisschool Samenspel mee met het educatietraject. Het programma bestaat uit drie workshops en als afsluiter gaan de leerlingen met een vaartocht langs de kunstwerken. Uit heel Amsterdam doen er in totaal ongeveer 1500 leerlingen mee met daarvan zes klassen van Samenspel. Zo ook groep 7C waar vrijdagmiddag de derde workshop werd gegeven. Nienke Brokke, kunstenaar, gaf deze laatste workshop waarin de kinderen informatie kregen over de verschillende kunstwerken. De leerlingen gaan namelijk als gids de tour geven aan hun ouders en tijdens de rondvaart vertelt elk kind een klein stukje over een kunstwerk.
Tijdens de workshop moesten de kinderen een geheugenkaart met tekeningen maken. Zo hebben ze geheugensteuntjes bij de verhalen over de kunstwerken bedacht. Bijvoorbeeld bij het kunstwerk waar je een meneer met een VR-bril ziet springen, tekenende de kinderen een bril en dan iets waar ze graag in zouden springen. Je zag tekeningen van water, bubbels, wolken, en een kip voorbijkomen. Bij het kunstwerk van de gevangen man in zijn telefoon deden ze een spel om te zien hoe zij met hen telefoon omgingen. Vragen als “heb je een schermtijd?” (zes kinderen van de twintig wel) en “mag je een scherm bij het avondeten?” (vier niet) kwamen langs. Bij de vraag of ze vonden dat hun ouders te veel op hun telefoon zaten, zei iedereen ja. ´´Als ik soms iets vraag, blijft mama op haar scherm kijken en dan moet ik lang wachten. Ik vraag het dan tien keer en dan zegt ze: Wacht even!’’, vertelt een meisje in de klas.
1e & 2e workshop
In de eerste workshop gingen de leerlingen met de kunstenaar Yasser Ballemans aan het kunstwerk werken, Next connection. De kinderen leerden over verbindingen. Verbindingen tussen de leerlingen onderling, met andere kinderen in de stad, verbindingen die nodig zijn voor het internet en AI en de letterlijke verbindingen tussen de bewoners die met de vele bruggen in de stad tot stand komen. Het uitganspunt van het kunstwerk is dat je mensen niet uit het oog moet verliezen en als opdracht gingen ze elkaars irissen onderzoeken. Ze tekende daarna elk een uniek iris, wat uiteindelijk terug in het kunstwerk te zien is.
De tweede workshop ging over het ontstaan van Amsterdam, de bruggen, kades en alles wat de stad met elkaar verbindt. De leerlingen maakte een brug en leerde zo over stevige verbindingen. Er was elke keer een mysterie gast uit het werkveld bij, waarvan de kinderen het beroep moesten raden. Zo kregen ze een beeld over hoeveel verschillende soorten mensen bij dit onderwerp betrokken zijn. Ielano (10) uit 7C vond dit de leukste workshop door het bouwen, maar kijkt stiekem toch het meeste uit naar de vaartocht op 8 december.
Het feestdagenseizoen is begonnen en daarbij gaan veel mensen naar de supermarkt om voedsel in te slaan voor de feestdagen. Voor veel gezinnen in Tilburg die het financieel niet zo breed hebben is een uitgebreid diner voor de feestdagen niet vanzelfsprekend. Wel is er voor deze gezinnen een alternatief: de Tilburgse Voedselbank.
Meer dan 750 gezinnen in Tilburg hebben financiële problemen en kunnen daardoor geen voedsel meer kopen. De Tilburgse Voedselbank helpt deze gezinnen door voedsel aan hen te verstrekken dat niet meer verkocht wordt, maar wel nog voor consumptie geschikt is. Het voedsel wordt gratis beschikbaar gesteld door supermarkten en andere voedselleveranciers
Feestdagen seizoen
Volgens Ien de Kock, directrice van de Tilburgse Voedselbank proberen de vrijwilligers van de Tilburgse Voedselbank de drukte van de feestdagen voor te zijn door in november de voorbereidingen te doen van de organisatie en bestellingen in december. ‘’Deze maand krijgen de gezinnen extra veel boodschappen mee in verband met Sinterklaas en Kerstmis. We weten dat de decembermaand druk wordt en daarom beginnen we in november al met de voorbereidingen. Dan komen ook de eerste bestellingen al binnen. Door op tijd te beginnen kunnen we op andere dagen de voedselpakketten samenstellen en wegbrengen’’
Op de vraag of de Tilburgse Voedselbank vrijwilligers tekortkomt, geeft de Kock aan dat ze genoeg vrijwilligers hebben die bereid zijn te helpen tijdens de feestdagen. ‘’In november beginnen we met de voorbereidingen en dan geven we aan dat we nog extra vrijwilligers zoeken. We vragen of ze flexibel inzetbaar zijn in de maand december. Als we gesloten zijn met kerst dan vragen we of ze nog een of twee andere dagen kunnen komen. De bereidheid is enorm bij vrijwilligers en ze willen altijd meedenken. Mijn boodschap aan Tilburgers is; denk eens na of je zelf een paar uurtjes in de week vrij hebt om mee te kunnen helpen in onze winkel, want daar zijn we altijd wel blij mee.’’
Voedselhulp
‘’Vorig jaar hebben we aan 750 gezinnen boodschappen gegeven,’’ gaat de Kock verder. ‘’Tijdens de feestdagen voeden we 2200 mensen. Dit gaat om mensen die denken in aanmerking te komen voor voedselhulpen, die mogen gewoon vrij komen inlopen en dan checkt ons klantenteam of hun aanvraag kansrijk is of niet. Daarna mogen ze gewoon komen winkelen.’’
Vrijdagavond 24 november is er in Tilburg gedemonstreerd tegen de PVV. Deze partij is heeft na de verkiezingen van woensdag 22 de meeste stemmen gekregen.
Er waren meerdere organisaties aanwezig in Tilburg, een daarvan was is KwilT. Deze organisatie staat voor samenredzaamheid in Tilburg. De mensen stonden met verschillende vlaggen en borden met teksten op straat. Ook werd er een uur lang verschillende liederen gezongen.
”Nederland bedankt”, daarmee sloot de lijsttrekker van de PVV zijn toespraak af na de uitgekomen uitslag van de Exitpoll. De poll is gedaan door het Nederlandse onderzoeksbureau Ipsos in opdracht van de NOS en RTL Nieuws. Hier kwam de PVV met 35 zetels, wat een winst is van 18 zetels ten opzichte van de vorige verkiezingen, als winnaar uit. Hiernavolgend kwam Groenlink-PvdA om de hoek kijken met 25 zetels, een toename van 8 zetels ten opzichte van 2021. Tot slot sloot de VVD als derde aan met 24 zetels, een verlies van maar liefst 10 zetels.
De winnaar maakte het kenbaar dat hij wil dat ”de mensen hun land weer terug krijgen”. Verder vond hij de samenwerking met andere partijen belangrijk door aan te geven concessies te willen doen ”nu is de campagne voorbij en heeft de kiezer gesproken, nu moeten wij ook zoeken met elkaar naar overeenkomsten”. Tot slot roept de lijsttrekker met oplossingen te willen komen die ”binnen de kaders van de wet en de grondwet” passen, zolang de ”hoop” van de PVV kiezer wel bewaard blijft.
RTL Nieuws maakte de politieke dominante aangaande de uitslag prominent: ”wij zijn niet meer te negeren”, aldus het nieuwsbericht RTL Nieuws. Verder wordt de bereidheid en vastberadenheid om samen te werken met andere partijen van de PVV belicht: ”we moeten over onze eigen schaduw heen te stappen”. RTL Nieuws Nieuwsbericht
Voxpop verkiezingen in Breda. Ik ging de straat op met de vraag of mensen gaan stemmen, op welke partij en welke juist niet. Dit geeft een beeld weer over hoe mensen denken over het stemmen.
Koning Willem-Alexander heeft tijdens de Troonrede de miljoenennota bekend gemaakt. De zorgverzekering voor de basispremie stijgt. Er is 2 miljard euro minder beschikbaar gesteld voor de aanleg van nieuwe wegen. En er komt hulp beschikbaar voor scholieren die thuis problemen hebben. Dit zijn de belangrijkste maatregelen:
Wonen
Volgend jaar zal de huurtoeslag met ongeveer 30 euro verhoogd worden. 1,5 miljoen huishoudens zullen hiervan profiteren.
Projectontwikkelaars kampen met hoge rente en dure bouwmaterialen. Het kabinet zal een extra bedrag van 50 miljoen euro beschikbaar stellen om hen te ondersteunen. Hierdoor zal de totale financiering voor dit doel uitkomen op 300 miljoen euro waardoor bouwprojecten kunnen worden voortgezet.
Zorg
Bezuinigingen op ouderenzorg en verpleeghuizen worden deels geannuleerd.
De zorgpremie voor de basisverzekering stijgt hoogstwaarschijnlijk naar gemiddeld 149 euro per maand. Dat is 12 euro meer dan nu.
De zorgtoeslag voor mensen met een laag inkomen wordt 127 euro per maand.
Verkeer
Er gaat niet bezuinigd worden op onderhoud en renovatie aan wegen, het spoor en waterwegen. Komend jaar is daarvoor 4,6 miljard euro vrijgemaakt.
Door bezuinigen is er 2 miljard euro minder beschikbaar voor de aanleg van nieuwe wegen. Ook is er minder budget voor het doortrekken van sommige ov-verbindingen.
Belastingen
De accijns op bier en sigaretten worden verhoogd.
Gepensioneerden gaan meer belasting betalen.
Hogere inkomens gaan meer betalen.
De winstvrijstelling van mkb’ers gaat omlaag met 1,5 procent.
Het heffingsvrije vermogen wordt aangepast. Je gaat eerder en meer belasting over je spaargeld betalen.
Het toeslagpartnerbegrip wordt aangepast. Wanneer bijvoorbeeld een grootouder bij hun kind gaat wonen, bijvoorbeeld omdat ze mantelzorg nodig hebben, worden ze niet meer gekort op hun toeslagen. Als je je energierekening niet kunt betalen blijft er een noodfonds beschikbaar.
Landbouw en natuur
Er komt 1 miljard euro beschikbaar voor de financiering van de opkoop van piekbelasters dichtbij natuurgebieden.
De aanleg van bomen, heggen en plassen wordt door het kabinet gestimuleerd. Hier komt 15 miljoen euro voor beschikbaar.
Er komt 50 miljoen euro beschikbaar tussen 2025 en 2029 om de afzet van biologisch voedsel te stimuleren.
Defensie
Er wordt in 2024 21,4 miljard euro uitgetrokken voor defensie. In 2023 was dit nog 15,2 miljard euro.
Nieuwe militairen gaan komend jaar sneller instromen.
Nederlandse eenheden moeten beter getraind zijn en flinke voorraadniveaus hebben, omdat ze vaker stand-by moeten staan.
Defensie zet in op ondersteuning van eenheden.
Werken
De verhoging van de arbeidskorting (belastingvoordeel voor werkenden) wordt verhoogd met 115 euro. Dit kost het kabinet 200 miljoen euro.
De lonen stijgen gemiddeld met 5,4 procent met een inflatie van 3,6 procent. Netto is dat 1,8 procent, wordt geschat door het kabinet.
Onderwijs
Er komt extra hulp beschikbaar voor scholieren die thuis problemen hebben.
Zowel in Nederland als in het Caribisch gebied wordt er 166 miljoen euro gestoken in het aanleveren van één gratis maaltijd per dag op scholen.
Het onderwijs aan asielzoekers kost 58,9 miljoen euro meer dan verwacht.
Bestaanszekerheid
De bijstand en de AOW stijgen mee met het minimumloon.
Het bedrag voor het kindgebonden budget gaat omhoog. Maximaal 750 euro per jaar voor het eerste kind. Voor het tweede kind wordt dat 883 euro. Bedragen voor oudere kinderen gaan extra omhoog met maximaal 400 euro voor kinderen tussen de leeftijd 12 en 17 jaar.
De jonggehandicaptenkorting wordt in stand gehouden waardoor deze mensen netto 200 euro meer over houden.
De Nederlander gaat er 1,8 procent in koopkracht op vooruit. Alleenstaande ouders die niet werken en mensen in de AOW leveren juist in.
Veiligheid
Verkeersboetes gaan met 10 procent omhoog.
Er wordt vanaf 2023 10 miljoen euro per jaar uitgetrokken op beveiligingsmaatregelen aan huis voor burgemeesters, wethouders, gedeputeerden en waterschapbestuurders.
Asiel
Er wordt tot 2026 3,5 miljard euro meer in de asielopvang gestoken.
Het kabinet stelt zo’n 4 miljard euro extra om de instroom van asielzoekers beter te laten verlopen.
Er komt een vast aantal opvangbedden voor asielzoekers. De schatting is 41.000 plekken.
Er is 3,2 miljard euro begroot voor de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne.
In het chirurgische werkveld in het Verenigd Koninkrijk komt misbruik veel voor. Het komt voornamelijk voor bij vrouwelijke werknemers. In Nederland kwamen er in 2021 nog 370 meldingen binnen van seksueel overschrijdend gedrag binnen de zorg.
Het onderzoek dat gepubliceerd is door het wetenschappelijke tijdschrift British Journal of Surgery, spreekt over een patroon binnen de zorg in de VK. Vrouwelijke artsen die nog in opleiding zijn of aan het begin van hun carrière staan, blijken vaak slachtoffer te worden van misbruik door ervaren mannelijke chirurgen. Zij werken in een hiërarchische omgeving, wat volgens de BBC leidt tot een zwijgcultuur. “Het zijn hiërarchische systemen en dat is volstrekt onacceptabel”, meldt Michel van Erp van communicatie Zorgvakbond NU´91.
Het onderzoek speelt zich af in de VK, maar het thema seksueel overschrijdend gedrag staat ook op de agenda binnen de Nederlandse zorg. “Wij proberen het onderwerp grensoverschrijdend gedrag bespreekbaar te maken. Het eerste wat moet gebeuren is dat mensen überhaupt veilig kunnen werken en het is natuurlijk belangrijk als iets fout gaat zij dit kunnen bespreken”, aldus communicatie Zorgvakbond NU´91.
Nederland
Seksueel overschrijdend gedrag is een thema dat ieder land aan gaat. ‘’In de zorg werken heel veel mensen heel nauw met elkaar samen. Het is belangrijk dat we dit thema bespreekbaar maken zodat iedereen het voor zichzelf duidelijk heeft wat wel niet geaccepteerd wordt’’, legt Michel van Erp uit. De hiërarchische systemen die in de VK voorkomen, spelen zich ook af in Nederland. ‘’De hiërarchie binnen de zorg is gelukkig voor mijn idee door de jaren heen veranderd in Nederland. Zo stonden voorheen sommige artsen boven anderen maar in het heden staat de zorg veel meer naast elkaar én is de rangorde steeds meer aan het vervagen.’’
De relatie tussen arts in opleiding en de arts die hen beoordeelt wordt in Nederland streng in de gaten gehouden. Als binnen deze relatie macht overschrijdend gedrag vertoond wordt, komen daar hoge sancties op. ‘’Ik vind ook dat je niet in dit vakgebied hoort als je overschrijdend gedrag vertoont.‘’
DEN HAAG, 13 september – Het bestuur van Partij voor de Dieren stapt op na felle kritiek. Dat kreeg Esther Ouwehand, lijsttrekker van PvdD, te horen vlak voor de opname van College Tour. Eerder deze week bleek dat er meerdere integriteitsmeldingen tegen haar waren ingediend.
Intern conflict
Meerdere keren heeft Esther Ouwehand, tot ongenoegen van haar partijbestuur, geprobeerd haar partij te moderniseren op het gebied van democratisering. In een allerlaatste poging om het interne conflict op te lossen, stuurt Ouwehand een brief: “Het bericht is niet bedoeld als dreigement, maar ik brand op als het bestuur geen veranderingen onderneemt”. Toch had ze nooit verwacht dat haar mail naar het partijbestuur zou uitlekken.
Vlak na het sturen van de brief, werden er integriteitsmeldingen ingediend tegen de lijsttrekker. Daarop volgde een ‘hele heftige groeistuip’, aldus Ouwehand in College Tour. Naar eigen zeggen heeft ze altijd eerlijk, rechtstreeks en open gehandeld. “Ik weet nog steeds niet wat de integriteitsmeldingen inhouden”, vertelt ze tegen presentator Twan Huys, “Ik ben er erg van geschrokken.”
De partijleider heeft voor het eerst hulp moeten inzetten van een advocaat. “Het congres moest instemmen dat ik lijsttrekker werd. Dit heeft het partijbestuur op alle mogelijke manieren gedwarsboomd. Ik heb mijn advocaten gevraagd hoe ik met deze situatie om moest gaan.”
“Stoppen was geen optie”
Over de vraag of ze eraan gedacht heeft om te stoppen hoeft ze niet lang na te denken. “Als partijleider kan ik al die mensen die het met me eens zijn niet in de steek laten. Het is alleen heel akelig dat het zo’n harde strijd is geworden. Dit deed iets met mijn gezondheid, maar stoppen was geen optie”. Vertelt ze tegen onze redactie.
“Het is alleen heel akelig dat het zo’n harde strijd is geworden. Dit deed iets met mijn gezondheid, maar stoppen was geen optie.”
Esther Ouwehand
Verder geeft Ouwehand aan dat er nu een interim-bestuur moet komen. Dit is het tijdelijk vervullen van een bepaalde functie, in dit geval een tijdelijk bestuur en dat zal er komen nadat het bestuur opstapt donderdag. “Ik ga ervan uit dat we nu goede mensen binnen de partij krijgen. Zij zullen niet in een keer alles voor elkaar krijgen, maar zullen wel een open houding hebben, hervormingsgezind zijn en de principes accepteren zoals dat hoort.”
LEEUWARDEN, 8 september – Big Bazar wil zijn Belgische ketens verkopen om te zorgen dat de positie van de schuldeisers niet verslechterd. Dit bleek tijdens de rechtbankzitting in Leeuwarden, meldt het ANP. De rechter verdiepte zich een tweede keer over de vraag of Big Bazar een speciale afkoelingsperiode krijgt.
De koopjesketen telt in totaal meer dan honderd winkels, waarvan enkele in buurland België. Om aan de nog lopende verplichtingen te moeten voldoen zou 3,5 miljoen euro nodig zijn. Big Bazar zegt dat de deal rondom de verkoop van de Belgische ketens bijna rond is. Via deze manier hoopt de discountketen de rechter te kunnen overhalen om extra tijd te krijgen, zodat ze het faillissement kunnen voorkomen.
De rechter heeft nu besloten om woensdag 13 september om 15:00 uur opnieuw uitspraak te doen. Big Bazar rekent erop dat begin volgende week de benodigde 3,5 miljoen binnen is. De rechter is dus van plan om hierop te wachten voordat er een oordeel komt.
Waar overdag op de meeste Nederlandse wegen rustig wordt gereden, veranderen er sommige wegen in een speeltuin voor auto-enthousiastelingen. Straatracers verzamelen zich diep in de nacht, meestal op rustige industrieterreinen om te kijken wie de snelste auto heeft. Dit alles gaat niet gepaard zonder risico’s.
De politie hanteert duidelijke richtlijnen voor wanneer iets wel of niet een illegale straatrace is. “Er is sprake van een straatrace wanneer er een wedstrijdelement is waar minimaal twee partijen aan mee doen en tijden geklokt worden.” Hierover ontstaat veel verwarring. Wanneer er geen tijden opgenomen worden, is er geen sprake van een race. Wij spraken een anonieme straatcoureur uit Limburg (bij de redactie is zijn naam wel bekend).
Hij organiseert al bijna 3 jaar straatraces in zijn provincie. Hierdoor is hij al vaker in aanraking gekomen met de politie, maar nog nooit werd hij beboet. De boetes die daar zijn uitgedeeld kan je op één hand tellen, vertelt hij. Er wordt bij hem niet gereden voor geld of tijden.
In de coronatijd begon de Limburger met organiseren van straatraces, zogenaamde ‘illegalnights’. Zijn motivatie hiervoor was duidelijk: “Omdat we niet meer samen konden zijn. De clubs waren dicht, een terrasje pakken zat er niet in en een jointje halen ging ook niet. Dit was gewoon saai, vooral hier in Limburg.” Ook geeft hij aan dat het stiekem een ‘fuck you’ was naar de politie.
Wat ontstond als een kleine groep uit de regio groeide al snel uit naar een grote community. Via de groepsapp wordt de informatie gedeeld over de bijeenkomst. Als een lopend vuurtje gaat dit vervolgens door de autogroepen en zo zijn ze als clubje al gegroeid naar 50 tot 100 auto’s op een nacht.
De organisator omschrijft zijn ‘meetings’ als ‘verschillend maar vooral vreugdevol’. “Natuurlijk is de sfeer op een koude nacht anders dan een zomernacht waar iedereen naar buiten komt om te kijken.” Kijkers zijn meer dan welkom. Hierdoor is het voor de politie ook moeilijker om er iets aan te doen. Zo lijkt het meer op een, zoals hij zelf zegt, ‘avond onder autoliefhebbers waar we over elkaars auto’s praten’.
Nog een tactiek is het plaatsen van zogenaamde ‘spotters’, deze mensen zijn onderdeel van de organisatie mee samenwerkt. Wanneer er politie gezien wordt, gaat er op de walkietalkie een alarm af en worden de sprintjes stilgelegd. Zo lijkt het weer op een doodgewone avond voor autoliefhebbers.
Niet alleen in Limburg vindt dit fenomeen plaats. De organisatie heeft ook samen willen werken met racers uit andere plaatsen, zoals in Helmond. Hier werd al snel een punt achter gezet. “Er werd daar wél voor geld geracet en dit zorgde voor frictie.” Hij wil dat zijn races toegankelijk zijn voor iedereen. “Onder de 250pk deed je niet eens mee in Helmond”.
Hij vindt de ‘funfactor’ heel belangrijk en dat mist hij wanneer mensen worden buitengesloten, omdat ze niet snel genoeg zijn om mee te doen. Voor de politie is het ook makkelijker om in te grijpen wanneer er voor geld geracet wordt. Dan is er namelijk wél sprake van een straatrace. Als je gepakt wordt ben je je auto kwijt en mag je opnieuw naar het CBR voor onderzoeken of je nog wel geschikt bent om auto te rijden.
Op het WK voetbal aankomende zomer staat op 26 juni een wedstrijd in Seattle in het teken van LHBTI-acceptatie. De twee landen die deze wedstrijd spelen zijn uitgerekend Egypte en Iran. In beide landen is het nog altijd een illegaal vergrijp en in Iran staat er zelfs de doodstraf op. In 2022 werd die zelfs nog gehandhaafd.
Machocultuur
,,Voetbal en Politiek gaan hand in hand met elkaar.” Vertelt Rens Cremers van Mulier instituut. Hij deed in 2021 een onderzoek naar de acceptatie van homo’s in het betaalde voetbal. ,,Voetbal en LHBTi-emancipatie gaan niet makkelijk samen. Uit dat onderzoek bleek dat de grootste problemen voor homo’s in het (betaalde) voetbal de reacties van supporters zijn en omdat voetbal nog altijd een machocultuur is. ,,Mannen voelen zich daar veilig in.” Stelt Cremers. ,,De liefde tussen voetbal en de machocultuur is wederzijds.”
Protest
Dat juist Egypte en Iran de pridewedstrijd gaan spelen is puur toeval. Het bestuur van de stad meldde al eerder dat de wedstrijd op 26 juni in het teken van de LHBTI zou staan, maar na de loting en de bekendmaking van het wedstrijdschema bleek dat Egypte en Iran tegen elkaar zouden spelen op die dag in Seattle. Dinsdag meldde het ANP dat zowel Egypte als Iran protest hadden aangetekend tegen het spelen van de pridematch.
Voordelen
Toch ziet Cremers voordelen van het spelen van de pridematch tussen die twee landen. ,,Het kan een steun in de rug zijn voor onderdrukte LHBTI’ers in Egypte en Iran.” ,,De organisatie kan laten zien dat de LHBTI’ers in die landen worden gezien en gesteund.” Een paar jaar geleden tijdens het WK in Qatar was er ook veel te doen rondom de mensenrechten en die van de LHBTI’ers. Zo droegen verschillende aanvoerders de onelove band. ,,Dat was een periode waarin er iets meer openheid was tussen de voetbalwereld en de LHBTI-wereld.” ,,Nu is de machowereld weer teruggekeerd, ook omdat er in Amerika een conservatieve wind is gaan waaien.”
Weken, soms maanden sta je op een wachtlijst. En toch komt bij 2% van de afspraken niemand opdagen bij het Elizabeth-Tweesteden Ziekenhuis (ETZ) in Tilburg. “Vorig jaar waren dat zo’n dertigduizend afspraken, waarbij een patiënt absent was”, zegt een woordvoerder.
Het kost een ziekenhuis tussen de 50 en 150 euro per no-show, blijkt uit recent onderzoek van Een Vandaag. Dat zou dus betekenen dat het ETZ op jaarbasis een paar miljoen kwijt is aan dit probleem. Daarom is de ziekenhuisorganisatie bezig om dit probleem aan te pakken.
Boete
De Tilburgse instantie zet in op betere communicatie richting patiënten. Dat doen ze via een app, brief of telefonisch contact, om het aantal no-shows terug te dringen. “We hopen dat deze manier effect heeft, want we willen niet gaan werken met boetes. Er zijn al genoeg mensen met weinig te besteden en die willen wij niet straffen.”
Het probleem speelt eveneens in andere ziekenhuizen in Nederland. Bij een paar daarvan krijgt de patiënt een rekening toegestuurd bij een no-show. Volgens de woordvoerder van het ETZ horen ze daar positieve verhalen over. Desondanks zoekt het Tilburgse ziekenhuis eerst naar andere oplossingen.
Controleafspraken
Bovendien geeft de woordvoerder van het ziekenhuis aan dat het afwezigheidsprobleem nog wordt onderzocht door een projectteam, maar kon daar nog weinig details over geven. Toch vertelde hij het volgende: “Met name bij controleafspraken zien we afwezige patiënten. De klachten zijn weg of er is geen behoefte meer aan de zorg. Daarnaast komen no-shows bij alle medische vakgebieden voor.”
In Den Bosch verzamelden zich vandaag boeren uit verschillende regio’s voor een vreedzaam protest, terwijl zij vol spanning en verwachting het politieke besluit over de toekomstige stikstofemissie afwachtten. Ze protesteren omdat de voorgestelde regels volgens hen hun bestaanszekerheid en toekomst als landbouwers ernstig in gevaar brengen. De plannen houden in dat er strengere eisen gelden voor verouderde stallen en aanvullende beperkingen voor veehouderij, grondwater en gewasbeschermingsmiddelen.
Puck Weert (23) belandde in een burn-out zonder dat ze het zelf doorhad. Ze leefde op adrenaline: studeren, werken, feesten. Rust nemen werd een bijzaak, tot haar lichaam er letterlijk mee stopte. “Ik herkende mezelf niet meer. Mijn hart ging tekeer, mijn hoofd bleef malen, en ik voelde me constant opgejaagd.”
Feesten, werken, doorgaan
Voordat Puck’s burn-out zichtbaar werd, had ze al een turbulent studietraject achter de rug.
Na haar HAVO nam ze direct een tussenjaar. Haar plan was om te reizen, maar door de coronapandemie viel dat volledig in het water. Ze ging op zichzelf wonen en merkte dat de druk toen al begon op te bouwen. Ze speelde altijd al toneel en besloot zich te richten op de toneelschool in Amsterdam. “Dat coronajaar was eigenlijk zo kut dat ik al volledig in de stress zat. Ik dacht: ik moet nú iets leuks gaan doen, anders trek ik het niet meer.”
Ze werd niet aangenomen op de toneelschool. In plaats van rust te nemen, besloot ze door te duwen. Ze schreef zich in bij een particuliere toneelschool in Amsterdam: De Trap. Met het idee dat ze het jaar erna alsnog toegelaten zou worden. Dat plan viel echter in het water.
“Na dat jaar viel ik eigenlijk meteen uit. Ik had veel te veel hooi op mijn vork genomen.”
Daarna volgde opnieuw een tussenjaar. Vervolgens begon ze aan de Hogeschool Utrecht, waar ze een tweejarige associate degree tot online content creator startte, een opleiding die ze inmiddels heeft afgerond.
Parallel hieraan werkte ze om alles zelf te kunnen betalen en hield ze haar sociale leven intensief bij. “Ik moest continu presteren. Alles zelf betalen. En ondertussen ook nog sociaal zijn en feestjes plannen.”
Verstoorde balans
Tijdens die jaren raakte haar lichaam steeds verder uit balans. “Ik was uitgeput, maar ik dacht alleen maar: ik moet iets dóén. Alles tegelijk.” Uitgaan was voor Puck geen ontspanning meer, maar een manier om te vluchten. “En dan drinken we ook nog te veel. Soms drie dagen achter elkaar echt blackout drunk.”
Wat voor haar voelde als “even loslaten”, werd in werkelijkheid een extra bron van stress. Ze negeerde de signalen zolang het nog leek of ze alles onder controle had, tot haar lichaam haar uiteindelijk dwong te stoppen.
Ambulance op werk
Na lang in deze ontkenning te hebben geleefd, ging het op een gegeven moment goed mis bij Puck. Vier nachten achter elkaar zonder slaap. Haar lichaam protesteerde heftig. “Ik liep ’s nachts kilometers door de stad, hopend dat ik in slaap zou vallen. Het was alsof er een soort partydisco in mijn hoofd zat.” Als Puck na deze extreme slapeloosheid besluit om toch nog te gaan werken, stort ze in. “Ik dacht dat ik een hartaanval kreeg, ik riep dat iemand een ambulance moest bellen. Ik dacht echt dat ik doodging.”
Wake-up call
Haar moeder nam het heft in handen en haalde haar op uit Amsterdam: “Je gaat niet meer werken.” Voor Puck was het een confronterende, maar noodzakelijke wake-upcall. Na dit incident kreeg Puck ook last van spanningshoofdpijn. “Ik merkte dat mijn hoofdpijn grotendeels psychisch was. Zodra ik rust voelde, verdween veel van die spanning.” Puck startte met psychologische hulp en praktijkondersteuning. Ze stopte met overmatig drinken, richtte zich op gezonde voeding, krachttraining en wandelingen in de buitenlucht.
Levenslessen
Puck ontdekte dat haar burn-out niet alleen over werk en studie ging. “Er zat veel onverwerkt trauma achter. Dat negeren heeft me zo ver gebracht.” Ze leerde grenzen stellen en vond acceptatie. “Ik dacht dat ik alles zelf moest oplossen. Maar hulp vragen is geen zwakte, het is een stap naar herstel.”
Andere omgeving
Na haar burn-out verhuisd Puck een half jaar naar Berlijn. Hier heeft ze voor het eerst het idee haar rust weer gevonden te hebben. “Het gevoel van vrijheid wat ik daar had was echt heel fijn. Hier had ik het idee dat ik echt over mijn burn-out heen was. Ik voel me sindsdien veel lichter.”
Op je pootjes terecht
Terugkijkend op deze periode in haar leven, heeft veel Puck veel nieuwe inzichten opgedaan. “Ik heb drie jaar op de reservebank gezeten, maar uiteindelijk kom je altijd weer op je pootjes terecht. Het pad dat je in je hoofd hebt, hoeft niet het pad te zijn dat werkt. Alles komt goed, echt.”
Marie (28) begon haar studie grafisch ontwerp vol passie en creativiteit. Binnen een jaar veranderde die droom echter in een dagelijkse strijd: harde concurrentie, strenge docenten en een toxische sfeer dreven haar tot het uiterste. Zo ver dat ze in een burn-out belandde. In haar verhaal onthult Marie niet alleen hoe ze herstelde, maar ook welke onverwachte lessen ze onderweg leerde.
Van passie naar pressure “Het eerste jaar was fantastisch,” vertelt Marie. “Ik kon experimenteren, had plezier in alles wat ik deed, en ging graag naar school.” Het tweede jaar bracht echter een andere realiteit. Marie koos voor de specialisatie Grafische Studio, maar kwam terecht in een omgeving vol competitieve medestudenten en harde docenten. “Iedereen was erop uit om beter te worden dan de ander. Fouten maakten was bijna niet toegestaan, en de kritiek van docenten was hard, ook voor kleine dingen. Het was echt een soort survival of the fittest.”
Deze competitieve wereld zorgde ervoor dat het plezier dat Marie had in de opleiding verdween. Het sloeg om in stress en faalangst. “Ik durfde niet meer te ontwerpen, want wat ik maakte was nooit goed genoeg. Als iets niet perfect was van de eerste keer, deed ik het liever niet.”
Een ijskoud studentenkot Naast de druk van school had Marie te maken met slechte leefomstandigheden. Haar studentenkamer was ijskoud in de winter en had geen verwarming. Hierdoor bleef ze vaak onder de dekens liggen en miste ze lessen. “Het was zo koud in mijn kamer dat ik niet uit bed wilde komen ’s ochtends. Daarnaast at, studeerde en leefde ik vrijwel in mijn bed, onder de dekens. Tegen de tijd dat ik op school kwam, had ik het tweede lesuur al gemist. Dat liep steeds verder op, totdat ik bijna niet meer naar de les ging.”
Deze combinatie van prestatiedruk, faalangst en een oncomfortabele woonomgeving zorgde ervoor dat Marie zich uitgeput en gedemotiveerd voelde. “Ik zag gewoon het nut niet om op te staan.”
Leven voor de avond
Hoe minder Marie de lessen bijwoont, hoe meer ze in het café is te vinden met haar vrienden. “Ik leefde eigenlijk vooral ’s avonds. Uitgaan was voor mij een manier om te ontsnappen aan mijn dagelijkse realiteit. Als ik met mijn vrienden was kon ik mijn zorgen even vergeten. Dit zorgde ervoor dat ik steeds later uit bed kwam en in de avonden pas dingen ging ondernemen.”
Haar burn-out wijdt Marie niet volledig aan school. “Het ging niet alleen om school. Het was ook het leven op kot, de sociale druk, roken, feesten. Alles bij elkaar zoog mijn energie eruit.”
Tijd voor een andere omgeving
Voor Marie was het duidelijk wat moest veranderen: haar schoolroute, woonsituatie en wat ademruimte. “Ik wist eigenlijk precies waar mijn burn-out door was ontstaan, hoe gek dat ook klinkt. Ik besloot het vak Grafische Studio per direct te laten vallen. Deze toxische leeromgeving was iets waar ik absoluut niet naar terug wilde keren. Ik merkte dat dat me gelijk veel rust gaf.”
Ook besluit Marie om haar eenzame en koude studentenkamer achter zich te laten. “Ik ben in het studentenhuis van een goede vriend van mij gaan wonen. Hierdoor had ik meer sociale interactie, dat kon al iets kleins zijn als even buiten samen roken.” Deze verandering gaf haar niet alleen een betere fysieke ruimte, maar ook sociaal contact dat haar motiveerde om uit bed te komen en kleine dagelijkse routines weer op te pakken.
Grenzen bewaken
Terugkijkend op haar burn-out vertelt Marie dat de grootste les is geweest om haar eigen grenzen te bewaken. “Ga op je gevoel af, wees eerlijk over je grenzen en wees niet bang om hulp of verandering te zoeken. Het is nooit te laat om het roer om te gooien. Op je school is er de mogelijkheid om met een psycholoog te praten of je kunt hiervoor naar de huisarts. Het duurde bij mij lang voor ik dit wist, maar de mogelijkheden zijn er.”
Te hoge werkdruk
Marie is het ook oneens met de hoge verwachtingen vanuit opleidingen. “Ik vind dat opleidingen soms veel te veel van studenten verwachten. De workload was bij grafisch design ontzettend hoog, en daarnaast werkte ik ook nog een bijbaan, hier was eigenlijk helemaal geen tijd voor. Hierdoor was er amper ruimte voor creativiteit en verloor ik mijn energie. Ik vind dat opleidingen hier meer aandacht aan kunnen besteden.”
Sam (27) raakte tijdens zijn studietijd overspannen. Hij hield de schijn op dat alles goed ging, maar achter de schermen blowde hij dagelijks en raakte hij steeds verder achterop met zijn studie. Dit is zijn persoonlijke verhaal en de stappen die hij zette om zichzelf weer terug te vinden.
“Het begin van mijn opleiding was eigenlijk vrij zorgeloos, ik feestte veel en maakte nieuwe vrienden. Tot ik op een gegeven moment tegen een muur liep en dacht: hoe krijgt iedereen dit gepland?”
Lenen bij DUO en feesten
Sam begint op zijn achttiende vol enthousiasme aan zijn studententijd in Rotterdam: een nieuwe stad, nieuwe vrienden en een opleiding Communicatie en Media aan de Erasmus Universiteit. Het voelt als een frisse start, maar de balans vinden blijkt moeilijker dan gedacht: “Ik merkte dat ik moeite had met plannen. Het voelde een beetje alsof iedereen het kon bijhouden maar ik niet. Daarnaast lag mijn focus voor het grootste deel op mijn sociale leven en niet op mijn studie.”
Overmatig blowen
Na ongeveer een jaar studeren kwam Sam voor het eerst in aanraking met blowen. “In het begin was het gewoon recreatief, maar al snel gebruikte ik het om te ontsnappen. Op het moment was het fijn om weg te rennen van de dingen waar je onzeker of bang voor bent, maar als ik er nu op terugkijk denk ik: leuk man, alleen op je kamer wiet roken.”
Oplopende stress
Het wordt langzaam duidelijk voor Sam dat hij moeite heeft met alle ballen hooghouden: “Ik was vooral heel erg bezig met zelfverzekerd overkomen bij mijn vrienden.”
Zowel mentaal als fysiek verslechtert zijn situatie. “Ik was in een korte tijd best veel aangekomen door het blowen, tot op het punt dat zelfs mijn moeder het opmerkte.” Daarnaast lukte het ook niet meer om het masker van de zelfverzekerde en grappige Sam constant op te houden. “Ik zag mijn vrienden steeds minder of ging eerder weg als we aan het chillen waren zodat ik nog even snel langs de coffeeshop kon.”
Mentale strijd
Het blowen is het copingmechanisme waarmee Sam soms in kan ontsnappen, maar de laag die daaronder zit is waar de pijn zit.
“Ik legde mezelf veel druk op: de studie die ik deed moest resulteren in een baan en daar moest ik dan vervolgens mijn brood mee kunnen verdienen. Ik was soms zo kritisch op mezelf dat ik helemaal niks meer uit mijn vingers kreeg. Het voelde heel erg als falen om te moeten stoppen met mijn studie. Zelfs creatieve hobby’s zoals tekenen en video’s maken kwamen helemaal stil te liggen. Het voelde alsof alles waarde moest hebben en anders deed ik het helemaal niet.”
Een einde aan de Rotterdamse droom
Het schoolwerk van Sam lijdt onder dit alles, tot op een punt dat hij moet gaan nadenken of hij wel op de juiste plek zit. “Het werd steeds moeilijker om me te verantwoorden tegenover school over waarom ik dingen niet af had gemaakt. Daarnaast wist ik toen nog niet dat ik ADHD heb, daar ben ik op latere leeftijd pas achter gekomen. Het universitaire onderwijs paste ook niet bij me. Ik presteer het beste onder druk en had bij de universiteit gewoon teveel vrijheid.”
Op het moment dat de coronapandemie uitbreekt, besluit Sam om te stoppen met zijn studie en terug naar huis te verhuizen. “Het idee dat ik alleen in dat kleine kutappartement zou zitten en elke dag zou blowen vond ik echt vreselijk, daarom besloot ik terug naar Eindhoven te gaan.”
Fijn vangnet en sporten
Toen Sam deelde met zijn vrienden en familie dat het niet goed met hem ging, reageerden zij hier gelukkig goed op. “Ik heb een heel fijn plekje om terug naar te kunnen kruipen. Waar mensen me kunnen helpen. Dus dat heb ik toen ook gedaan.”
De periode daarna is echter hard werken. “Op dat punt wist ik wel: Sam, je hebt een probleem. Ik ben toen naar een afkickhuis gegaan voor het blowen en met een psycholoog gaan praten. Dit waren zeker goede bouwstenen om mijn leven weer op de rit te krijgen.”
Of dit echt het kantelpunt was, dat weet hij niet: “Ik denk niet dat therapie me het meeste heeft geholpen, maar eigenlijk vooral sport en beweging. Zolang ik bleef bewegen, ging het steeds een beetje beter.”
Langzaam weer opkrabbelen
De periode die daarop volgt gaat met ups en downs. “Ik heb nog steeds dagen dat ik de hele dag in mijn bed lig, maar dat is oké. Als ik uiteindelijk maar van mijn reet afkom.”
Ook praten met anderen helpt Sam om zich beter te voelen. “Bel gewoon mensen: je moeder, oud-huisgenoot, vrienden, broertje, het maakt niet uit. De gesprekken hoeven niet mega veel diepgang te hebben, maar kunnen een groot verschil maken voor de rest van je dag.”
Terugkijkend op deze periode vertelt hij het volgende: “Mijn probleem was niet dat ik het niet wist, maar dat ik niet naar mezelf luisterde. Ik moest naar mezelf kijken om hier doorheen te komen en dat heb ik gedaan.”
Een stukje wijze raad
Als Sam een advies mag geven aan mensen die door een soortgelijke situatie gaan, dan is dat het volgende: “Ga op zoek naar water waar jíj in kan zwemmen, een omgeving die bij jou past. Hoe cliché het ook klinkt: wees niet te streng voor jezelf en vergeet niet: je kan altijd mensen bellen.”
“Het is niet per definitie dat studenten “fout” gedrag vertonen, maar dat de voedselomgeving ongezond eten structureel gemakkelijker, goedkoper en aantrekkelijker maakt.” zegt Maartje Poelman, Universitair Hoofddocent Consumptie en Gezonde Leefstijl aan de WUR. Onderzoek laat zien dat wat en wanneer je eet invloed heeft op hoe je je voelt en presteert. Toch is gezond en regelmatig eten in de praktijk vaak lastig vol te houden.
Een voedselomgeving die stuurt
Poelman legt uit dat de omgeving een grote rol speelt in eetgedrag. Supermarkten, kantines en marketing beïnvloeden dagelijks wat mensen kiezen. “Ongezonde opties zijn bovendien vaak goedkoper, sneller en makkelijker beschikbaar dan gezonde maaltijden.” zegt ze.
De constante aanwezigheid van verleidingen vraagt volgens Poelman veel wilskracht. Bij mensen die stress ervaren, bijvoorbeeld door werkdruk of financiële zorgen, wordt het moeilijker om impulsen te beheersen en vooruit te plannen. Dit maakt snelle, goedkope en vaak minder gezonde keuzes waarschijnlijker.
Onregelmatige patronen hebben gevolgen voor hoe je je voelt
Uit een onderzoek van het Food & Mood Centre IMPACT en Deakin University blijkt dat onregelmatig eten en een dieet rijk aan sterk bewerkte producten niet alleen invloed heeft op energieniveau en concentratie, maar ook op emotioneel welzijn. Een tekort aan regelmaat in eetmomenten kan leiden tot schommelingen in stemming en verminderde prestaties. Bovendien kunnen snelle, ongezonde maaltijden een kortdurend gevoel van voldoening geven, maar zijn ze vaak niet voldoende voedzaam om langdurige energie en focus te ondersteunen. In een omgeving waarin gezonde keuzes extra inspanning vergen, kan dit effect versterkt worden.
Gezonde keuzes zijn niet alleen een kwestie van wilskracht
Poelman vindt dat het probleem niet simpelweg bij individuen ligt. “Ongeveer 80% van het aanbod en de aanbiedingen in supermarkten draagt niet bij aan een gezond voedingspatroon. Een gezonde maaltijd bereiden kost bovendien vaak meer tijd, energie en geld dan een ongezonde hap.” Daarom is gezond eten volgens haar niet alleen een persoonlijke verantwoordelijkheid, maar ook een kwestie van structurele factoren die het maken van bewuste keuzes beïnvloeden.
Wendy (31) zit voor de tweede keer tijdens haar studie in een burn-out. Angstklachten en ADHD spelen al haar hele leven een rol, maar de burn-out weet telkens weer de kop op te steken. Ze vertelt open over de momenten dat alles te veel werd en hoe dat haar leven bepaalt.
“Er was een moment waarop ik de vaatwasser wilde uitruimen, maar dat kostte me al te veel energie. Ik voelde me emotioneel zwaar. Bij een Disneyfilm kon ik letterlijk huilen van verdriet. Ik was boos op mezelf omdat dingen niet lukten, terwijl ik altijd gewend was alles te doen. Ik besefte dat ik hulp nodig had.”
Vroege uitdagingen
Al op jonge leeftijd worstelde Wendy met angstklachten. “Toen ik veertien of vijftien was, kwam ik voor het eerst in therapie.” Die begeleiding hielp haar, maar zorgde wel voor vertraging op school. Ze behaalde haar vmbo-diploma later dan leeftijdsgenoten en startte pas in 2016, op haar 22ste, met de mbo-opleiding Paardensport en Houderij, die drie jaar duurde.
Niet gemaakt voor het klaslokaal
Wendy voelde zich thuis op de opleiding paardensport, maar fysiek naar school is een uitdaging. “Ik merkte altijd al dat het voor mij zwaar was om in een klaslokaal te zitten. Het geluid van anderen en alle indrukken waren vaak te veel. Gelukkig kon ik veel thuis doen en mijn schoolwerk op mijn eigen tempo afronden. Uiteindelijk heb ik de opleiding succesvol afgerond.”
Coronatijd en ADHD
Daarna vervolgde ze haar studieloopbaan met de opleiding journalistiek. Deze startte in 2020 tijdens de coronaperiode, toen de meeste lessen online waren. “Dat werkte voor mij eigenlijk heel fijn. Een dag op school eindigt bij mij vaak met hoofdpijn door alle prikkels: licht, geluid, gesprekken.” Achter die overprikkeling zat echter meer. Tijdens een traject bij ADHD-centraal kreeg ze de diagnose ADHD. “Bij vrouwen komt dit vaak pas later aan het licht, maar voor mij verklaarde het veel. Ik begreep ineens waar mijn moeheid en overprikkeling vandaan kwamen.”
Bergafwaarts na de pandemie
Toen de coronapandemie tot een einde kwam, moest Wendy weer een weg zien te vinden in haar dagelijks leven, dit bleek een grotere uitdaging dan gedacht. “Het tweede jaar begon en ook al waren er nog coronaperiodes met gemiste weken, het terugkeren naar volle klassikale lessen van vijf dagen per week was zwaar.” Tegelijk startte ze haar stage: “Ik reisde twee keer per week van Den Bosch naar de Achterhoek, twee treinen en een bus, en werkte in een omgeving vol achtergrondgeluid. Dat was zwaar. Bovendien overleed mijn oudtante aan corona, wat emotioneel een flinke klap was.”
Langzaam voelde Wendy zichzelf achteruitgaan. Het was een opstapeling van alles wat uiteindelijk leidde tot een burn-out. “De combinatie van stage, werk, verlies van mijn oudtante en de druk van school zorgde ervoor dat ik steeds minder uit mijn handen kreeg. Zelfs simpele taken zoals de vaatwasser uitruimen waren al te veel. Ik voelde me compleet geveld, alsof ik een marathon had gelopen.”
Emotioneel aan de grond
Nog even dendert Wendy door: vijf avonden in de week werken en elke dag naar school. Al snel merkt ze dat ze haar limiet heeft bereikt: “Mijn energie raakte uitgeput. Hoe langer ik sliep, hoe vermoeider ik werd. Het voelde alsof mijn dagelijkse batterij van honderd procent constant maar dertig procent had. Alles wat ik normaal kon doen, lukte niet meer. Dat was het moment dat het echt duidelijk werd: ik zat thuis, kon niks meer uit handen krijgen en mijn gemoedstoestand was negatief.”
Bewijsdrang en acceptatie
Niet veel later neemt Wendy contact op met school. “Altijd doorgaan was mijn gewoonte, omdat ik mezelf wilde bewijzen dat ik het HBO aankon. Mijn mentor adviseerde me rust te nemen en alleen te doen wat haalbaar was.” Uiteindelijk wordt professionele hulp onvermijdelijk. “Ik had altijd al veel therapie gehad, maar nu belde ik de huisarts. Die koppelde me aan een praktijkondersteuner, een ontzettend lief en begripvol mens. Zij begeleidde me en bevestigde wat ik al voelde: ik zat in een burn-out. Ze legde uit dat ik lange tijd over mijn grenzen heen was gegaan en dat ik mijn ritme moest aanpassen om dit vol te houden.”
Met vallen en opstaan
Wendy probeert haar dagen nu zo rustig mogelijk te houden, maar zelfs kleine taken kosten haar veel energie. Een paar Vinted-pakketjes versturen of boodschappen doen kan al genoeg zijn om studeren onmogelijk te maken. “Als ik één ding doe, is dat eigenlijk genoeg voor een hele dag.” Ze probeert goed naar haar lichaam te luisteren, maar de balans tussen rust en dingen gedaan krijgen blijft lastig. Ondertussen werkt ze vijf avonden per week om rond te komen, al geeft haar lichaam vaak aan dat het te veel is.
Aan-en uitknop
Begeleiding krijgt ze alleen van haar praktijkondersteuner. “Ik mis iemand die me echt door dit proces heen helpt.” Ze wil graag weer opbouwen, maar hoe dat moet, weet ze nog niet. “Het is nog steeds zoeken. Je hebt gewoon geen aan-en uitknop, dat maakt het zo lastig.” Wendy weet nog niet precies hoe ze haar energie weer volledig wil opbouwen, maar elke dag kleine stappen zetten geeft haar hoop dat ze langzaam haar leven weer op de rails kan krijgen.
Indy (24) werkt als chef leider bij de Albert Heijn en volgt de opleiding journalistiek. Haar studententijd verloopt naar haar idee goed, tot ze wordt teruggeroepen door haar lichaam. Als Indy bezig is met een van haar diensten bij de supermarkt, valt haar linkeroog dicht. Eerst dacht ze aan een migraineaanval, iets wat ze vaker had meegemaakt. Maar bij de huisarts kwam de echte oorzaak aan het licht: het was een burn-out.
Indy is een sociaal dier; altijd bij voor een drankje, feestje of afspreken met vriendinnen. “Als mijn vrienden me appten, dan wisten ze eigenlijk dat ik altijd wel mee zou gaan, wat de planning ook was.” Thuis vervult Indy de rol van het ‘voorbeeldkind’. “Ik ben altijd al wel verantwoordelijk en zelfstandig. Mijn ouders hadden daarom ook zoiets van: Indy kan dat wel.” Toch merkt ze langzaam dat ze zonder rust de balans niet kan houden
Tijdens corona, in 2021, begint Indy aan de opleiding journalistiek. De eerste jaren verlopen soepel: ze haalt haar vakken en hoeft zelden te herkansen. Natuurlijk gaat niet alles moeiteloos. “Ik denk gewoon een beetje de standaard studenten-struggles,” vertelt ze.
Stage in Amsterdam
In september 2023 verandert haar ritme wanneer ze start met een stage in Amsterdam. Vanuit Tilburg reist ze dagelijks heen-en-weer. “Ik ging om half zeven de deur uit en als ik geluk had, was ik om half acht avonds thuis.” Haar week zit volgepropt: drie dagen kantoor, één dag thuiswerken en in de weekenden staat ze in de winkel. “Mijn hele week was eigenlijk gewoon bezet.”
In het nieuwe ritme van de stage, gecombineerd met een bijbaan was het moeilijk om rustmomenten in te bouwen. Toch merkt Indy pas na afloop, wanneer de structuur wegvalt, dat er onrust ontstaat. “Ik weet niet zo goed wat ik moet met de tijd die ik nu heb.”
De eerste barsten
Langzaam maar zeker voelt Indy zichzelf veranderen. De dingen die haar eerder energie gaven, doen dat nu niet meer. Zo was sporten haar uitlaatklep, maar voelt dat steeds meer als een ‘moetje’.
Op haar werk merken collega’s op dat het niet goed met haar gaat. “Jij ziet dingen over het hoofd die je normaal helemaal niet over het hoofd ziet.” Ook mensen om haar heen merken het. “Ik heb af en toe het idee dat jij wel naast me zit, maar er gebeurt gewoon niks. Alsof je niet thuis bent.”
Toch wijst ze de gedachte aan een serieus probleem weg. Gewoon doorgaan, want het afstuderen begint.
Lichaam op de rem
Het kantelpunt komt onverwacht op de winkelvloer. “Ik was op werk en mijn oog valt in één keer dicht.” In eerste instantie denkt ze aan een migraineaanval, iets wat ze vaker heeft meegemaakt. Voor de zekerheid gaat ze naar de huisarts en wordt doorverwezen naar de neuroloog.
Neurologisch blijkt er niets mis, maar de vragenlijst die ze moet invullen confronteert haar met de harde realiteit. “Het waren vragen als: ‘Vind ik de dingen die ik leuk vond nog steeds leuk?’” Terwijl ze de lijst invult, valt het kwartje. “En toen dacht ik ineens: kut. Het is niet alleen een migraineaanval.”
Bij de praktijkondersteuner probeert ze te achterhalen waar het vandaan komt. In eerste instantie denkt ze zelf aan een depressie. “Toen zei hij: ‘Echt een depressie zou ik het niet noemen, maar je zit wel gewoon in een burn-out.’” Ze schrikt van zijn woorden. “Shit. Oké. Dat is iets waarvan ik zeg, dat zou mij nou niet overkomen.”
‘Mam, ik kap ermee’
Na deze diagnose probeert ze door te gaan alsof er niets aan de hand is, maar bij haar coaches op school breekt ze. “Ik kan het niet. Er gaat iets niet goed.” Al snel volgen de tranen en Indy besluit haar ouders te bellen. “Mam, ik kap ermee, ik kan het niet.”
De vermoeidheid neemt het over. “Ik merkte ook gewoon dat ik moe was. Echt heel moe.”
Rust afdwingen en zelfkritiek
Voor het eerst besluit Indy écht te luisteren naar haar lichaam, hoe onnatuurlijk dat ook voelt. “Op een gegeven moment moest ik als een soort peuter tussen de middag gaan slapen.”
Acceptatie en leren grenzen stellen blijken het moeilijkst. “Ik denk toch vooral een stukje accepteren dat het niet goed gaat. Dat ik nee moest zeggen en afspraken moest afzeggen. Dat voelde voor mij heel gek.” Tegelijkertijd is Indy streng voor zichzelf: zelfs in momenten van rust voelt ze zich schuldig. “Zelfs als ik rust nam, voelde ik geen ontspanning; zolang school niet lukte, voelde alles wat ik deed als verkeerd. ‘Je mag geen leuke dingen doen.’”
Leren leven op een andere manier
Langzaam ontstaat er een nieuw ritme. Ze start met Back on Track, een begeleidingstraject voor studenten die vastlopen, waar ze leert plannen, structuur aan te brengen en haar motivatie terug te vinden. “Woensdagmiddag, dan is mijn rustmoment. Ook heb ik minimaal drie momenten in de week waarop ik tijd voor mezelf neem,” vertelt ze.
In het traject ontdekt Indy ook haar kwetsbaarheden: faalangst, perfectionisme en hoog sensitiviteit. Deze inzichten verklaren veel voor haar en helpen haar zichzelf beter te begrijpen.
Neem jezelf serieus
Ondanks dat burn-out voor Indy nog geen volledig afgesloten hoofdstuk is, weet ze één ding zeker: “Ik heb wel met mezelf afgesproken, die diepe daal, dat wil ik nooit meer.”
Indy hoopt dat haar verhaal anderen eerder laat stilstaan dan zij deed. Zoek iemand om mee te praten, ook als je twijfelt of het “erg genoeg” is. Ga naar de huisarts als het nodig voelt. “En bovenal: neem jezelf serieus.”
In aanloop naar Paarse vrijdag werd in het inclusie café een workshop gegeven voor docenten en docenten in opleiding. Hier gingen ze in gesprek over veiligheid, vertrouwen en openheid in de klas en ook daarbuiten.
Ey! Daily gebruikt cookies om informatie over je apparaat op te slaan en die informatie te analyseren. Door in te stemmen met deze technologieën kunnen wij onder andere zien welke content het meest wordt gelezen, wat voor apparaten onze lezers gebruiken, waar onze lezers vandaan komen, en hoe lang ze op onze website blijven. Wij gebruiken die informatie vervolgens om onze content en onze website te verbeteren. Als je geen toestemming geeft of je toestemming intrekt, kan dit een nadelige invloed hebben op bepaalde functies en mogelijkheden.
Functioneel
Altijd actief
De technische opslag of toegang is strikt noodzakelijk voor het legitieme doel het gebruik mogelijk te maken van een specifieke dienst waarom de abonnee of gebruiker uitdrukkelijk heeft gevraagd, of met als enig doel de uitvoering van de transmissie van een communicatie over een elektronisch communicatienetwerk.
Voorkeuren
De technische opslag of toegang is noodzakelijk voor het legitieme doel voorkeuren op te slaan die niet door de abonnee of gebruiker zijn aangevraagd.
Statistieken
De technische opslag of toegang die uitsluitend voor statistische doeleinden wordt gebruikt.De technische opslag of toegang die uitsluitend wordt gebruikt voor anonieme statistische doeleinden. Zonder dagvaarding, vrijwillige naleving door uw Internet Service Provider, of aanvullende gegevens van een derde partij, kan informatie die alleen voor dit doel wordt opgeslagen of opgehaald gewoonlijk niet worden gebruikt om je te identificeren.
Marketing
De technische opslag of toegang is nodig om gebruikersprofielen op te stellen voor het verzenden van reclame, of om de gebruiker op een site of over verschillende sites te volgen voor soortgelijke marketingdoeleinden.
