New year, new me. Veel mensen zien het nieuwe jaar als een frisse start om ongezonde gewoontes achter te laten. Mensen zetten zich vol in om een gezonde leefstijl te krijgen. Waar het eerst begon bij Dry January, bloeien er ook steeds meer extremere uitdagingen op. Zo is nu de 75 Hard Challenge razend populair. Daar staat discipline, conditie en mentale kracht centraal. Het is een goede motivatie, maar volgens deskundigen is het niet de meest effectieve manier om uiteindelijk gezond te leven.
Tijdens de 75 Hard Challenge worden strikte regels gehanteerd. Gedurende 75 dagen moeten deelnemers twee keer per dag trainen, waarvan één sessie binnen en één buiten. Daarnaast is het de bedoeling dat je dagelijks drie liter water drinkt, een gezond eetpatroon volgt en minstens tien pagina’s non-fictie leest. Veel mensen denken dat dit de sleutel is tot succes, maar volgens lifestylecoach en voedingsadviseur Claudia DuJardin ligt het echter genuanceerder. “Dit soort challenges zijn een tijdelijke oplossing; veel mensen vallen vaak terug in hun oude gewoontes. Mensen krijgen te maken met extreme eisen, wat uiteindelijk kan zorgen voor meer stress bij het proberen daaraan te voldoen.”
Waar deze intensieve uitdaging volgens de lifestylecoach vooral te kortschiet is de persoonlijke aanpak. “Er is geen begeleiding of strategie tijdens, maar vooral ná deze challenge. Terwijl dit wel helpt om de motivatie hoog te houden voor blijvende gedragsverandering. Daarnaast heeft niet elk persoon dezelfde behoeften of gezondheidsproblemen.”
Fysiotherapeut Marcel de Greef zet vooral vraagtekens bij de fysieke belasting. “Voor wie nooit sport, kan twee keer 45 minuten bewegen een grote uitdaging zijn. Bovendien is de 75 Hard Challenge ook niet wetenschappelijk bewezen dat het echt helpt.”
Stap voor stap
Dat gedragsverandering niet van de ene op de andere dag plaatsvindt, blijkt ook uit wetenschappelijk onderzoek. Verschillende studies laten zien dat het aanpassen van leefstijl tijd kost en een proces is waarin mensen verschillende fases doorlopen. Het Voedingscentrum verwijst daarbij op hun site onder meer naar het zogeheten Stages of Change-model, waarin gedragsverandering wordt gezien als een opeenvolging van stappen: van bewustwording en voorbereiding tot actie en het volhouden van nieuw gedrag.
DuJardin legt uit waarom dat beter werkt dan een alles- of niets challenge. “Een geleidelijke aanpak kan worden afgestemd op de unieke behoeften en doelen van een persoon, waardoor de kleine gedragsveranderingen makkelijker aansluiten in het dagelijks leven. Daarnaast krijgt men zo ook meer tijd om stil te staan bij zijn of haar ‘slechte’ gewoontes.” DuJardin pleit voor een aanpak die zowel lichaam als geest ondersteunt, bijvoorbeeld door gezonde voeding, beweging, stressmanagement, emotioneel welzijn en soms groepsondersteuning.”Bewezen methodes richten zich op geleidelijke veranderingen, mindfulness, coaching en educatie, zodat je stap voor stap je doelen kunt behalen en volhouden.”
Eigen keuze
Bas van Trier, die de opleiding Sport en Beweging heeft gevolgd, weet precies wanneer een uitdaging te veel van zijn lichaam vraagt. Tijdens zijn opleiding moest hij regelmatig voldoen aan extreme en intensieve trainingen, net zoals de 75 Hard. Toch heeft hij er voor gekozen om het meer rustig aan te doen. “Zulke uitdagingen zoals de 75 Hard zijn op het begin wel motiverend, maar later vergelijk je jezelf toch wat meer en voelt het als een competitie. Nu focus ik vooral op mezelf.” Van Trier loopt inmiddels ruim een jaar hard en merkt dat het hem ook mentaal veel rust geeft. “Er is geen missie die ik moet voltooien en ik kan zelf bepalen wat op dat moment goed voor me is. Als ik na het rennen zin heb in een bakje chips, eet ik gewoon lekker chips.”
