Home Blog

Roep naar aandacht voor Yazan Kafarneh tijdens Oscars

Bij de Oscars van 2024 gingen de reacties op sociale media niet alleen over de winnaars. Het overgrote deel van de reacties ging over Yazan Kafarneh uit Gaza. Het gaat om reacties als: ‘Yazan Kafarneh had a favourite movie too’ en ‘Would love to hear artists speak about Yazan Kafarneh’.

Er gaan al een tijdje video’s en foto’s rond op het internet van een jongen genaamd Yazan Kafarneh. Hij was een 10-jarige jongen uit Palestina. Er wordt bij de video’s beschreven dat hij leidde aan acute ondervoeding en daarom overleden is in het Abu Yusuf al-Najjar Ziekenhuis, gelegen in de stad Rafah in Gaza. Door dehydratatie, niet genoeg eten en gebrek aan de juiste hoeveelheid medicatie en medische hulp is hij aan zijn einde gekomen. Op  sociale media gaat rond dat de oorzaak hiervan de bombardementen en insluiting vanuit Israël zijn. Hierdoor kan de humanitaire hulp niet in Gaza komen. Op een video waarop de vader van Yazan Kafarneh te zien is, begraaft de vader zijn zoon met zijn blote handen. Hij zegt: ’Nooit in mijn leven had ik gedacht dat mijn zoon dood zou gaan van honger. Ik had nooit gedacht dat hij dit punt zou bereiken. En hier ben ik hem aan het begraven met mijn handen.’

Online reacties op de Oscars socials

Dit raakte een grote groep mensen. Veel pro-Palestina aanhangers wilden actie ondernemen en aandacht vragen voor deze gebeurtenis. TikTokker @TooMeanToBean nam bijvoorbeeld actie doormiddel van een oproep op zijn account. Deze video ging viral. Hij geeft hierin zijn volgers de opdracht om tijdens de Oscars reacties achter te laten op het TikTok account van de Oscars. In het specifiek opmerkingen over Abu Yusuf Al-Kafarneh. @TooMeanToBean was niet de enige die hier een video over plaatste. @angie__mariee kwam met het idee. “We wisten dat veel mensen zouden kijken naar de Oscars. Het leek ons een goed moment om aandacht te vragen voor de uithongering in Gaza vanuit Israël”; Verteld @TooMeanToBean. “Veel Amerikanen zijn zich hier niet bewust van”.

@toomeantobean

Next Assignment is here! Ill see you in the comments. Please watch the video in full and follow the instructions. #oscars

♬ original sound – TooMeanToBean

Dit werd opgepakt door een groot publiek en dat is terug te zien bij elke video die door de Oscars werd gepost. Bij het scrollen door de reacties op TikTok is het uniek om een reactie te vinden die niet over Yazan Kafarneh gaat.

Tienduizenden euro’s gestolen uit pensioenpotje door hackers: ‘Waarom een bank beroven, als je het ook van achter je laptop kan doen’

0

Persoonlijke informatie worden steeds vaker online te koop aangeboden. Een voorbeeld hiervan is de site Genesis Market, waar tot voor kort wachtwoorden en bankgegevens gekocht konden worden. Verschillende cyberexperts waarschuwen voor dit opkomende fenomeen, wat ook in Nederland
voorkomt.

ALKMAAR – Computerdata op het scherm van een laptop. Een Russische bende blijkt de grootste verzameling internetgegevens zoals namen, wachtwoorden en e-mailadressen te hebben aangelegd die ooit is ontdekt. De bende zou ongeveer 1,2 miljard namen en wachtwoorden en meer dan 500 miljoen e-mailadressen hebben verzameld. ANP KOEN VAN WEEL

Recentelijk veroordeelde de rechtbank Rotterdam nog de 33-jarige Marko uit Barendrecht voor het kopen van gestolen gegevens. Tijdens een wereldwijd politieonderzoek kwam aan het licht dat de man voor tienduizenden euro’s aan wachtwoorden had bemachtigd via Genesis Market. Zo stal hij onder andere 78.000 euro uit het pensioenpotje van een zeventiger. Phishing is het sturen van nep berichten waarin mensen hun persoonlijk gegevens invoeren, die daarna bij de hacker terecht komen. Malware is de verzamelnaam voor virussen die ervoor zorgen dat je bestanden gehackt worden en er persoonlijke informatie vrijkomt. Dit soort sites komen dus vooral aan wachtwoorden en accounts via phishing, malware en lekken in verschillende databases.

Slechte beveiliging
Ook kunnen databases van bedrijven gehackt worden waardoor er veel persoonlijke gegevens vrijkomen. ‘’Als jouw bedrijf een slechte beveiliging heeft is de kans groter dat je gegevens gelekt kunnen worden.’’ vertelt Melanie Rieback, CEO en Co-founder van Radically Open Security. Die wachtwoorden komen dan op de site terecht om vervolgens voor veel geld verkocht te worden. Dit zijn pakketjes van persoonlijke informatie zoals je bankgegevens, “Dit zijn je wachtwoorden, vinger afdrukken en accountnamen”, vertelt Rieback. Ook kon Genesis Market met malware ervoor zorgen dat de wachtwoorden die de gebruiker kocht steeds geüpdatet werden vertelt Wouter van Dongen, Ethisch Hacker en CEO van DongIT.

Groeiend probleem
Sites zoals een Genesis Market zijn niet uniek volgens Rieback:’’Ze komen vooral voor op het deep/dark web.’’ Ze worden door criminele organisaties opgezet en verwijderen om de keer alle logins van de gebruikers. ‘’Als de politie vraagt naar wie er ingelogd hebben op de sites kunnen ze het niet makkelijk achterhalen.’’

Volgens Van Dongen wordt dit een steeds groter probleem: ‘’Tegenwoordig is het steeds makkelijker om aan verschillende malware te komen, anoniem te blijven en het opzetten van de sites zoals Genesis Market. Aan de andere kant zien we dat organisaties zoals de FBI niet stilzitten om dit soort sites offline te halen.’’

Foto uitgelicht: ANP/Koen van Weel










Winterse buien zorgen voor vertraging op het spoor

Door de vele sneeuwval de afgelopen dagen zijn er steeds meer problemen op het spoor. Treinen die uitvallen of veel vertraging hebben. Veel reizigers hebben er last van en komen te laat op school of werk. Meteoroloog Floris Lafeber liet weten dat we niet veel meer sneeuw hoeven te verwachten de komende dagen.

Klimmendaal (Arnhem) in actie voor ALS

Dit jaar heeft Serious Request ervoor gekozen om geld in te zamelen voor ALS. Bij revalidatiecentrum Klimmendaal in Arnhem zijn ze daar volop voor bezig voor het goede doel. Er zijn kraampjes met zelfgemaakte spulletjes, voor de medewerkers is er een interactief spel georganiseerd, een bioscoopfilm en nog veel meer, sponsorlopen en nog veel meer. We spreken met Wim van Minkelen die een jaar geleden gediagnosticeerd is met ALS. Sinds dat moment is zijn leven volledig veranderd, maar dat houdt hem niet tegen om alsnog positief te blijven.

Vitesse supporters rellen tijdens wedstrijd tegen Feyenoord

ARNHEMAfgelopen zondag liep de wedstrijd tussen Vitesse en Feyenoord volledig uit de hand. In de slotfase betraden een aantal Vitesse supporters vanaf de Zuid-Tribune het veld. Een toeschouwer van de Oost-Tribune verteld: ‘’Ik vond dit betreurenswaardig. Ik keek het met lede ogen aan. Je raakt er inmiddels aan gewend helaas. Je ziet dit ontoelaatbare gedrag terug in heel de maatschappij.’’ Algemeen directeur ad interim Peter Rovers verteld: ‘’Emoties horen bij voetbal, maar dit kan nooit de bedoeling zijn.’’

In de laatste paar minuten van de wedstrijd klommen 15 à 20 leden van de harde kern van Vitesse over de reling. Een supporter van de Zuid-tribune vertelt: ”De reden dat de jongens vanaf de Zuid-Tribune naar de West-Tribune zijn gerend is omdat er een grote groep Feyenoordsupporters daar zaten, dat is iets wat niet hoort”. Elke voetbalclub heeft een uit-vak waar supporters van de tegenstander mogen zitten. “Het heeft dus niks te maken met de club, de spelers of de scheids maar puur omdat er Feyenoordsupporters op de thuis tribune aanwezig waren.”

Het is de relschoppers niet gelukt om de Feyenoord aanhang aan te vliegen omdat er te veel beveiliging aanwezig was. Voordat ze het veld betraden was de sfeer is het station luchtig. Er heerste wel spanning bij de supporters, maar dat kwam door het spel en niet onderling naar elkaar. “Voor heel even was ik trots op Arnhem dat ze zich braaf gedroegen”. Vertelde een supporter van de Oost-tribune. “Zo jammer dat ze het voor iedereen verpesten, maar vooral voor de spelers. Je komt natuurlijk naar een wedstrijd kijken om de spelers aan te moedigen en zo mee te genieten van het spel. Ik snap dus niet waarom je het zou staken door een vechtpartij te starten midden in het spel.”

De oorzaak

De reden achter deze actie was volgens een van de supporters van de Zuid-tribune, het feit dat seizoenkaarthouders van Vitesse hun kaarten hebben doorverkocht aan Feyenoordsupporters. “Ik keur het natuurlijk absoluut niet goed wat er is gebeurd, want je maakt je eigen club er mee kapot. Je brengt je eigen supporters en club in een slecht daglicht maar ik begrijp de frustratie van de jongens. Het gebeurt al jaren en het moet een keer stoppen want keer op keer gaat het fout.”

Ook de supportersvereniging van Vitesse beaamd dat dit al jaren en probleem is. In een kort statement laten zij weten: “Ondanks dat de club dit erkent en er in het voortraject alles aan heeft gedaan om te voorkomen dat er grote groepen uitsupporters in de thuisvakken terecht zouden komen bleek dit tijdens de wedstrijd toch het geval te zijn. We zullen met de club in gesprek gaan hoe dit in de toekomst nog verder voorkomen kan worden en waar de ruimte zit om op de wedstrijddag zelf uitgebreidere handhaving in het stadion toe te passen.”

Oplossingen

Wat de supporters betreft ligt de verantwoordelijkheid grotendeels bij de club. Vitesse zou moeten zorgen dat bij wedstrijden tegen grote clubs kaarten niet gemakkelijk door te verkopen zijn met een andere naam. Meer handhaving zou ook eventueel een oplossing kunnen zijn. Een supporter verteld: ‘’Een politieagent schrikt bepaalde mensen toch af om bepaalde acties te nemen. Maar ja, of politieagenten nog zin hebben om zich daarvoor in te zetten… dat is de vraag. ’’ Peter Rovers reageert: “Hoewel er voorafgaand aan de wedstrijd al enkele honderden tickets in de thuisvakken zijn geblokkeerd, zullen we onze huidige manier van kaartverkoop en handhaving gaan evalueren.”

“Deze idioten moeten direct afgevoerd worden en nooit meer toelaten bij wedstrijden. Tevens alle kosten op hen verhalen.”

Vitesse is samen met de KNVB een onderzoek gestart naar de herrieschoppers met hulp van de politie. Tot nu toe zijn er 3 mensen opgepakt. De voetbalbond eist voor alle fans die zich hebben misdragen een landelijk stadionverbod van 5 jaar, en een boete van minimaal 450,- euro. Sven Strijbosch, woordvoerder van Vitesse, verteld: “Vooralsnog zijn er helaas geen updates te melden, behalve dat we het natuurlijk ontzettend betreuren. Helemaal in een tijd waar onze supporters er de afgelopen maanden, ondanks de onzekere situatie, volop achter gingen staan. Zaak om dit exces aan te pakken en met al die goedwillende supporters op een goede manier door te gaan.”

Dertienjarige rawstyle-dj ‘Miss Isa’ heeft grote plannen dit jaar

Miss Isa, oftewel Isabella Levijn, kun je kennen van haar optredens op hardstylefestivals zoals Rebellion en Elektrum. Ze is pas dertien jaar, maar haar carrière loopt als een trein. Dit jaar heeft ze ambitieuze plannen, waaronder optredens op nog grotere festivals en het uitbrengen van haar eigen nummer.

Bronnen muziek (klik hier)

Miss Isa – Set Rebellion 2023 op Soundcloud:
Fraw & Imperatorz – The Raw Breaker
Kronos – New Generation
Mutilator & Fraw – Can You Feel It
Omnya & Neroz – It’s Showtime

Het Amsterdam Light Festival, meer dan alleen mooie lichtjes 

0

Afgelopen woensdag is het Amsterdam Light Festival van start gegaan. Naast de route langs de verschillende kunstwerken, geeft het festival ook workshops aan basisscholen in Amsterdam. Ieder jaar doet er een kunstenaar mee, die samen met de leerlingen een kunstwerk voor het festival maakt.  

Begin 

In 2008 startte Jorie Wieriks, van juf op straat, met workshops geven in de klas rondom het Amsterdam Light Festival. Ze deed dit op eigen initiatief en bracht zelf kunstenaars in de klas. Na vijf à zes jaar ging het festival een samenwerking aan, omdat het zo erg aansloeg en ook om het beter te organiseren. Nu is het de negende editie dat ze dit samen doen. 

3e workshop 

Dit jaar doet ook basisschool Samenspel mee met het educatietraject. Het programma bestaat uit drie workshops en als afsluiter gaan de leerlingen met een vaartocht langs de kunstwerken. Uit heel Amsterdam doen er in totaal ongeveer 1500 leerlingen mee met daarvan zes klassen van Samenspel. Zo ook groep 7C waar vrijdagmiddag de derde workshop werd gegeven. Nienke Brokke, kunstenaar, gaf deze laatste workshop waarin de kinderen informatie kregen over de verschillende kunstwerken. De leerlingen gaan namelijk als gids de tour geven aan hun ouders en tijdens de rondvaart vertelt elk kind een klein stukje over een kunstwerk.  

Tijdens de workshop moesten de kinderen een geheugenkaart met tekeningen maken. Zo hebben ze geheugensteuntjes bij de verhalen over de kunstwerken bedacht. Bijvoorbeeld bij het kunstwerk waar je een meneer met een VR-bril ziet springen, tekenende de kinderen een bril en dan iets waar ze graag in zouden springen. Je zag tekeningen van water, bubbels, wolken, en een kip voorbijkomen.  Bij het kunstwerk van de gevangen man in zijn telefoon deden ze een spel om te zien hoe zij met hen telefoon omgingen. Vragen als “heb je een schermtijd?” (zes kinderen van de twintig wel) en “mag je een scherm bij het avondeten?” (vier niet) kwamen langs. Bij de vraag of ze vonden dat hun ouders te veel op hun telefoon zaten, zei iedereen ja. ´´Als ik soms iets vraag, blijft mama op haar scherm kijken en dan moet ik lang wachten. Ik vraag het dan tien keer en dan zegt ze: Wacht even!’’, vertelt een meisje in de klas.  

1e & 2e workshop 

In de eerste workshop gingen de leerlingen met de kunstenaar Yasser Ballemans aan het kunstwerk werken, Next connection. De kinderen leerden over verbindingen. Verbindingen tussen de leerlingen onderling, met andere kinderen in de stad, verbindingen die nodig zijn voor het internet en AI en de letterlijke verbindingen tussen de bewoners die met de vele bruggen in de stad tot stand komen. Het uitganspunt van het kunstwerk is dat je mensen niet uit het oog moet verliezen en als opdracht gingen ze elkaars irissen onderzoeken. Ze tekende daarna elk een uniek iris, wat uiteindelijk terug in het kunstwerk te zien is.  

De tweede workshop ging over het ontstaan van Amsterdam, de bruggen, kades en alles wat de stad met elkaar verbindt. De leerlingen maakte een brug en leerde zo over stevige verbindingen. Er was elke keer een mysterie gast uit het werkveld bij, waarvan de kinderen het beroep moesten raden. Zo kregen ze een beeld over hoeveel verschillende soorten mensen bij dit onderwerp betrokken zijn. Ielano (10) uit 7C vond dit de leukste workshop door het bouwen, maar kijkt stiekem toch het meeste uit naar de vaartocht op 8 december.  

Geheugenkaart van Nilaiya (10) 

Voedselbank in Tilburg maakt verschil: Tijdens de feestdagen voeden we 2200 mensen.

0

Foto: Voedselbank Tilburg

Door: Jenny Wanders

Het feestdagenseizoen is begonnen en daarbij gaan veel mensen naar de supermarkt om voedsel in te slaan voor de feestdagen. Voor veel gezinnen in Tilburg die het financieel niet zo breed hebben is een uitgebreid diner voor de feestdagen niet vanzelfsprekend. Wel is er voor deze gezinnen een alternatief: de Tilburgse Voedselbank.

Meer dan 750 gezinnen in Tilburg hebben financiële problemen en kunnen daardoor geen voedsel meer kopen. De Tilburgse Voedselbank helpt deze gezinnen door voedsel aan hen te verstrekken dat niet meer verkocht wordt, maar wel nog voor consumptie geschikt is. Het voedsel wordt gratis beschikbaar gesteld door supermarkten en andere voedselleveranciers

Feestdagen seizoen

Volgens Ien de Kock, directrice van de Tilburgse Voedselbank proberen de vrijwilligers van de Tilburgse Voedselbank de drukte van de feestdagen voor te zijn door in november de voorbereidingen te doen van de organisatie en bestellingen in december. ‘’Deze maand krijgen de gezinnen extra veel boodschappen mee in verband met Sinterklaas en Kerstmis. We weten dat de decembermaand druk wordt en daarom beginnen we in november al met de voorbereidingen. Dan komen ook de eerste bestellingen al binnen. Door op tijd te beginnen kunnen we op andere dagen de voedselpakketten samenstellen en wegbrengen’’

Op de vraag of de Tilburgse Voedselbank vrijwilligers tekortkomt, geeft de Kock aan dat ze genoeg vrijwilligers hebben die bereid zijn te helpen tijdens de feestdagen. ‘’In november beginnen we met de voorbereidingen en dan geven we aan dat we nog extra vrijwilligers zoeken. We vragen of ze flexibel inzetbaar zijn in de maand december. Als we gesloten zijn met kerst dan vragen we of ze nog een of twee andere dagen kunnen komen. De bereidheid is enorm bij vrijwilligers en ze willen altijd meedenken. Mijn boodschap aan Tilburgers is; denk eens na of je zelf een paar uurtjes in de week vrij hebt om mee te kunnen helpen in onze winkel, want daar zijn we altijd wel blij mee.’’

Voedselhulp

‘’Vorig jaar hebben we aan 750 gezinnen boodschappen gegeven,’’ gaat de Kock verder. ‘’Tijdens de feestdagen voeden we 2200 mensen. Dit gaat om mensen die denken in aanmerking te komen voor voedselhulpen, die mogen gewoon vrij komen inlopen en dan checkt ons klantenteam of hun aanvraag kansrijk is of niet. Daarna mogen ze gewoon komen winkelen.’’

Protest in Tilburg: dit zeggen demonstranten

Vrijdagavond 24 november is er in Tilburg gedemonstreerd tegen de PVV. Deze partij is heeft na de verkiezingen van woensdag 22 de meeste stemmen gekregen.

Er waren meerdere organisaties aanwezig in Tilburg, een daarvan was is KwilT. Deze organisatie staat voor samenredzaamheid in Tilburg. De mensen stonden met verschillende vlaggen en borden met teksten op straat. Ook werd er een uur lang verschillende liederen gezongen.

Wilders spreekt Nederlanders toe na winnende uitslag van Exitpoll

”Nederland bedankt”, daarmee sloot de lijsttrekker van de PVV zijn toespraak af na de uitgekomen uitslag van de Exitpoll. De poll is gedaan door het Nederlandse onderzoeksbureau Ipsos in opdracht van de NOS en RTL Nieuws. Hier kwam de PVV met 35 zetels, wat een winst is van 18 zetels ten opzichte van de vorige verkiezingen, als winnaar uit. Hiernavolgend kwam Groenlink-PvdA om de hoek kijken met 25 zetels, een toename van 8 zetels ten opzichte van 2021. Tot slot sloot de VVD als derde aan met 24 zetels, een verlies van maar liefst 10 zetels.

Verder leed CDA flink verlies met 10 zetels en kwam uit een magere 5, D66 idem dito met een stevige afgang van 14 zetels (uitkomend op 10), NSC boekte als nieuwkomer flink zetelgrond door met 20 zetels iedereen te verrassen en de BBB schoof omhoog met een winst van 6 zetels door het totaal van 7 te halen. De twee onderstaande artikelen zijn ook door EyDaily geschreven over de jonge kiezer: PVV grootste partij mbo-studenten en middelbare scholieren, peilingen peilingen en nog meer peilingen: wat voor invloed heeft dat op de jonge kiezer.

Toespraak Wilders

Geert Wilders reageert in videovorm op X op de uitslag van de Exitpoll.

De winnaar maakte het kenbaar dat hij wil dat ”de mensen hun land weer terug krijgen”. Verder vond hij de samenwerking met andere partijen belangrijk door aan te geven concessies te willen doen ”nu is de campagne voorbij en heeft de kiezer gesproken, nu moeten wij ook zoeken met elkaar naar overeenkomsten”. Tot slot roept de lijsttrekker met oplossingen te willen komen die ”binnen de kaders van de wet en de grondwet” passen, zolang de ”hoop” van de PVV kiezer wel bewaard blijft.

RTL Nieuws maakte de politieke dominante aangaande de uitslag prominent: ”wij zijn niet meer te negeren”, aldus het nieuwsbericht RTL Nieuws. Verder wordt de bereidheid en vastberadenheid om samen te werken met andere partijen van de PVV belicht: ”we moeten over onze eigen schaduw heen te stappen”.
RTL Nieuws Nieuwsbericht

Voxpop verkiezingen Breda

Voxpop verkiezingen in Breda.
Ik ging de straat op met de vraag of mensen gaan stemmen, op welke partij en welke juist niet. Dit geeft een beeld weer over hoe mensen denken over het stemmen.

De belangrijkste maatregelen uit de miljoenennota  

0

Koning Willem-Alexander heeft tijdens de Troonrede de miljoenennota bekend gemaakt. De zorgverzekering voor de basispremie stijgt. Er is 2 miljard euro minder beschikbaar gesteld voor de aanleg van nieuwe wegen. En er komt hulp beschikbaar voor scholieren die thuis problemen hebben. Dit zijn de belangrijkste maatregelen: 

Wonen 

  • Volgend jaar zal de huurtoeslag met ongeveer 30 euro verhoogd worden. 1,5 miljoen huishoudens zullen hiervan profiteren.  
  • Projectontwikkelaars kampen met hoge rente en dure bouwmaterialen. Het kabinet zal een extra bedrag van 50 miljoen euro beschikbaar stellen om hen te ondersteunen. Hierdoor zal de totale financiering voor dit doel uitkomen op 300 miljoen euro waardoor bouwprojecten kunnen worden voortgezet.  

Zorg 

  • Bezuinigingen op ouderenzorg en verpleeghuizen worden deels geannuleerd.  
  • De zorgpremie voor de basisverzekering stijgt hoogstwaarschijnlijk naar gemiddeld 149 euro per maand. Dat is 12 euro meer dan nu. 
  • De zorgtoeslag voor mensen met een laag inkomen wordt 127 euro per maand.  

Verkeer 

  • Er gaat niet bezuinigd worden op onderhoud en renovatie aan wegen, het spoor en waterwegen. Komend jaar is daarvoor 4,6 miljard euro vrijgemaakt.  
  • Door bezuinigen is er 2 miljard euro minder beschikbaar voor de aanleg van nieuwe wegen. Ook is er minder budget voor het doortrekken van sommige ov-verbindingen.  

Belastingen 

  • De accijns op bier en sigaretten worden verhoogd.  
  • Gepensioneerden gaan meer belasting betalen.  
  • Hogere inkomens gaan meer betalen. 
  • De winstvrijstelling van mkb’ers gaat omlaag met 1,5 procent. 
  • Het heffingsvrije vermogen wordt aangepast. Je gaat eerder en meer belasting over je spaargeld betalen.  
  • Het toeslagpartnerbegrip wordt aangepast. Wanneer bijvoorbeeld een grootouder bij hun kind gaat wonen, bijvoorbeeld omdat ze mantelzorg nodig hebben, worden ze niet meer gekort op hun toeslagen. Als je je energierekening niet kunt betalen blijft er een noodfonds beschikbaar.  

Landbouw en natuur

  • Er komt 1 miljard euro beschikbaar voor de financiering van de opkoop van piekbelasters dichtbij natuurgebieden.
  • De aanleg van bomen, heggen en plassen wordt door het kabinet gestimuleerd. Hier komt 15 miljoen euro voor beschikbaar.
  • Er komt 50 miljoen euro beschikbaar tussen 2025 en 2029 om de afzet van biologisch voedsel te stimuleren.

Defensie

  • Er wordt in 2024 21,4 miljard euro uitgetrokken voor defensie. In 2023 was dit nog 15,2 miljard euro.
  • Nieuwe militairen gaan komend jaar sneller instromen.
  • Nederlandse eenheden moeten beter getraind zijn en flinke voorraadniveaus hebben, omdat ze vaker stand-by moeten staan.
  • Defensie zet in op ondersteuning van eenheden.

Werken

  • De verhoging van de arbeidskorting (belastingvoordeel voor werkenden) wordt verhoogd met 115 euro. Dit kost het kabinet 200 miljoen euro.
  • De lonen stijgen gemiddeld met 5,4 procent met een inflatie van 3,6 procent. Netto is dat 1,8 procent, wordt geschat door het kabinet.

Onderwijs

  • Er komt extra hulp beschikbaar voor scholieren die thuis problemen hebben.
  • Zowel in Nederland als in het Caribisch gebied wordt er 166 miljoen euro gestoken in het aanleveren van één gratis maaltijd per dag op scholen.
  • Het onderwijs aan asielzoekers kost 58,9 miljoen euro meer dan verwacht.

Bestaanszekerheid

  • De bijstand en de AOW stijgen mee met het minimumloon.
  • Het bedrag voor het kindgebonden budget gaat omhoog. Maximaal 750 euro per jaar voor het eerste kind. Voor het tweede kind wordt dat 883 euro. Bedragen voor oudere kinderen gaan extra omhoog met maximaal 400 euro voor kinderen tussen de leeftijd 12 en 17 jaar.
  • De jonggehandicaptenkorting wordt in stand gehouden waardoor deze mensen netto 200 euro meer over houden.
  • De Nederlander gaat er 1,8 procent in koopkracht op vooruit.  Alleenstaande ouders die niet werken en mensen in de AOW leveren juist in.

Veiligheid

  • Verkeersboetes gaan met 10 procent omhoog.
  • Er wordt vanaf 2023 10 miljoen euro per jaar uitgetrokken op beveiligingsmaatregelen aan huis voor burgemeesters, wethouders, gedeputeerden en waterschapbestuurders.

Asiel

  • Er wordt tot 2026 3,5 miljard euro meer in de asielopvang gestoken.
  • Het kabinet stelt zo’n 4 miljard euro extra om de instroom van asielzoekers beter te laten verlopen.
  • Er komt een vast aantal opvangbedden voor asielzoekers. De schatting is 41.000 plekken.
  • Er is 3,2 miljard euro begroot voor de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne.

Seksueel overschrijdend gedrag op de agenda in de zorg

0

In het chirurgische werkveld in het Verenigd Koninkrijk komt misbruik veel voor. Het komt voornamelijk voor bij vrouwelijke werknemers. In Nederland kwamen er in 2021 nog 370 meldingen binnen van seksueel overschrijdend gedrag binnen de zorg.

Het onderzoek dat gepubliceerd is door het wetenschappelijke tijdschrift British Journal of Surgery, spreekt over een patroon binnen de zorg in de VK. Vrouwelijke artsen die nog in opleiding zijn of aan het begin van hun carrière staan, blijken vaak slachtoffer te worden van misbruik door ervaren mannelijke chirurgen. Zij werken in een hiërarchische omgeving, wat volgens de BBC leidt tot een zwijgcultuur. “Het zijn hiërarchische systemen en dat is volstrekt onacceptabel”, meldt Michel van Erp van communicatie Zorgvakbond NU´91.

Het onderzoek speelt zich af in de VK, maar het thema seksueel overschrijdend gedrag staat ook op de agenda binnen de Nederlandse zorg. “Wij proberen het onderwerp grensoverschrijdend gedrag bespreekbaar te maken. Het eerste wat moet gebeuren is dat mensen überhaupt veilig kunnen werken en het is natuurlijk belangrijk als iets fout gaat zij dit kunnen bespreken”, aldus communicatie Zorgvakbond NU´91.

Nederland

Seksueel overschrijdend gedrag is een thema dat ieder land aan gaat. ‘’In de zorg werken heel veel mensen heel nauw met elkaar samen. Het is belangrijk dat we dit thema bespreekbaar maken zodat iedereen het voor zichzelf duidelijk heeft wat wel niet geaccepteerd wordt’’, legt Michel van Erp uit. De hiërarchische systemen die in de VK voorkomen, spelen zich ook af in Nederland. ‘’De hiërarchie binnen de zorg is gelukkig voor mijn idee door de jaren heen veranderd in Nederland. Zo stonden voorheen sommige artsen boven anderen maar in het heden staat de zorg veel meer naast elkaar én is de rangorde steeds meer aan het vervagen.’’

De relatie tussen arts in opleiding en de arts die hen beoordeelt wordt in Nederland streng in de gaten gehouden. Als binnen deze relatie macht overschrijdend gedrag vertoond wordt, komen daar hoge sancties op. ‘’Ik vind ook dat je niet in dit vakgebied hoort als je overschrijdend gedrag vertoont.‘’

Esther Ouwehand: “Stoppen was geen optie”

DEN HAAG, 13 septemberHet bestuur van Partij voor de Dieren stapt op na felle kritiek. Dat kreeg Esther Ouwehand, lijsttrekker van PvdD, te horen vlak voor de opname van College Tour. Eerder deze week bleek dat er meerdere integriteitsmeldingen tegen haar waren ingediend.

Intern conflict

Meerdere keren heeft Esther Ouwehand, tot ongenoegen van haar partijbestuur, geprobeerd haar partij te moderniseren op het gebied van democratisering. In een allerlaatste poging om het interne conflict op te lossen, stuurt Ouwehand een brief: “Het bericht is niet bedoeld als dreigement, maar ik brand op als het bestuur geen veranderingen onderneemt”. Toch had ze nooit verwacht dat haar mail naar het partijbestuur zou uitlekken.

Vlak na het sturen van de brief, werden er integriteitsmeldingen ingediend tegen de lijsttrekker. Daarop volgde een ‘hele heftige groeistuip’, aldus Ouwehand in College Tour. Naar eigen zeggen heeft ze altijd eerlijk, rechtstreeks en open gehandeld. “Ik weet nog steeds niet wat de integriteitsmeldingen inhouden”, vertelt ze tegen presentator Twan Huys, “Ik ben er erg van geschrokken.”

De partijleider heeft voor het eerst hulp moeten inzetten van een advocaat. “Het congres moest instemmen dat ik lijsttrekker werd. Dit heeft het partijbestuur op alle mogelijke manieren gedwarsboomd.  Ik heb mijn advocaten gevraagd hoe ik met deze situatie om moest gaan.”

“Stoppen was geen optie”

Over de vraag of ze eraan gedacht heeft om te stoppen hoeft ze niet lang na te denken. “Als partijleider kan ik al die mensen die het met me eens zijn niet in de steek laten. Het is alleen heel akelig dat het zo’n harde strijd is geworden. Dit deed iets met mijn gezondheid, maar stoppen was geen optie”. Vertelt ze tegen onze redactie.

“Het is alleen heel akelig dat het zo’n harde strijd is geworden. Dit deed iets met mijn gezondheid, maar stoppen was geen optie.”

Esther Ouwehand

Verder geeft Ouwehand aan dat er nu een interim-bestuur moet komen. Dit is het tijdelijk vervullen van een bepaalde functie, in dit geval een tijdelijk bestuur en dat zal er komen nadat het bestuur opstapt donderdag. “Ik ga ervan uit dat we nu goede mensen binnen de partij krijgen. Zij zullen niet in een keer alles voor elkaar krijgen, maar zullen wel een open houding hebben, hervormingsgezind zijn en de principes accepteren zoals dat hoort.”

Verkopen van Belgische winkels als poging om Big Bazar te redden 

0

LEEUWARDEN, 8 september – Big Bazar wil zijn Belgische ketens verkopen om te zorgen dat de positie van de schuldeisers niet verslechterd. Dit bleek tijdens de rechtbankzitting in Leeuwarden, meldt het ANP. De rechter verdiepte zich een tweede keer over de vraag of Big Bazar een speciale afkoelingsperiode krijgt. 

©Sem Kortlever – Koopjesketen Big Bazar – Burgemeester Borkxlaan Tilburg

De koopjesketen telt in totaal meer dan honderd winkels, waarvan enkele in buurland België. Om aan de nog lopende verplichtingen te moeten voldoen zou 3,5 miljoen euro nodig zijn. Big Bazar zegt dat de deal rondom de verkoop van de Belgische ketens bijna rond is. Via deze manier hoopt de discountketen de rechter te kunnen overhalen om extra tijd te krijgen, zodat ze het faillissement kunnen voorkomen. 

De rechter heeft nu besloten om woensdag 13 september om 15:00 uur opnieuw uitspraak te doen. Big Bazar rekent erop dat begin volgende week de benodigde 3,5 miljoen binnen is. De rechter is dus van plan om hierop te wachten voordat er een oordeel komt.

Straatracers vaak niet beboet: Organisatie maakt dankbaar gebruik van grijs gebied 

Waar overdag op de meeste Nederlandse wegen rustig wordt gereden, veranderen er sommige wegen in een speeltuin voor auto-enthousiastelingen. Straatracers verzamelen zich diep in de nacht, meestal op rustige industrieterreinen om te kijken wie de snelste auto heeft. Dit alles gaat niet gepaard zonder risico’s. 

De politie hanteert duidelijke richtlijnen voor wanneer iets wel of niet een illegale straatrace is. “Er is sprake van een straatrace wanneer er een wedstrijdelement is waar minimaal twee partijen aan mee doen en tijden geklokt worden.” Hierover ontstaat veel verwarring. Wanneer er geen tijden opgenomen worden, is er geen sprake van een race. Wij spraken een anonieme straatcoureur uit Limburg (bij de redactie is zijn naam wel bekend). 

Hij organiseert al bijna 3 jaar straatraces in zijn provincie. Hierdoor is hij al vaker in aanraking gekomen met de politie, maar nog nooit werd hij beboet. De boetes die daar zijn uitgedeeld kan je op één hand tellen, vertelt hij. Er wordt bij hem niet gereden voor geld of tijden.  

In de coronatijd begon de Limburger met organiseren van straatraces, zogenaamde ‘illegalnights’. Zijn motivatie hiervoor was duidelijk: “Omdat we niet meer samen konden zijn. De clubs waren dicht, een terrasje pakken zat er niet in en een jointje halen ging ook niet. Dit was gewoon saai, vooral hier in Limburg.” Ook geeft hij aan dat het stiekem een ‘fuck you’ was naar de politie.  

Wat ontstond als een kleine groep uit de regio groeide al snel uit naar een grote community. Via de groepsapp wordt de informatie gedeeld over de bijeenkomst. Als een lopend vuurtje gaat dit vervolgens door de autogroepen en zo zijn ze als clubje al gegroeid naar 50 tot 100 auto’s op een nacht.  

De organisator omschrijft zijn ‘meetings’ als ‘verschillend maar vooral vreugdevol’. “Natuurlijk is de sfeer op een koude nacht anders dan een zomernacht waar iedereen naar buiten komt om te kijken.” Kijkers zijn meer dan welkom. Hierdoor is het voor de politie ook moeilijker om er iets aan te doen. Zo lijkt het meer op een, zoals hij zelf zegt, ‘avond onder autoliefhebbers waar we over elkaars auto’s praten’.  

Nog een tactiek is het plaatsen van zogenaamde ‘spotters’, deze mensen zijn onderdeel van de organisatie mee samenwerkt. Wanneer er politie gezien wordt, gaat er op de walkietalkie een alarm af en worden de sprintjes stilgelegd. Zo lijkt het weer op een doodgewone avond voor autoliefhebbers.  

Niet alleen in Limburg vindt dit fenomeen plaats. De organisatie heeft ook samen willen werken met racers uit andere plaatsen, zoals in Helmond. Hier werd al snel een punt achter gezet. “Er werd daar wél voor geld geracet en dit zorgde voor frictie.” Hij wil dat zijn races toegankelijk zijn voor iedereen. “Onder de 250pk deed je niet eens mee in Helmond”.  

Hij vindt de ‘funfactor’ heel belangrijk en dat mist hij wanneer mensen worden buitengesloten, omdat ze niet snel genoeg zijn om mee te doen. Voor de politie is het ook makkelijker om in te grijpen wanneer er voor geld geracet wordt. Dan is er namelijk wél sprake van een straatrace. Als je gepakt wordt ben je je auto kwijt en mag je opnieuw naar het CBR voor onderzoeken of je nog wel geschikt bent om auto te rijden.  

Poolse vrachtwagenchauffeur moet zich verantwoorden voor heling

– Rechtbank Breda ,,Ik ben misbruikt,” verklaarde de Poolse vrachtwagenchauffeur die terechtstond op verdenking van medeplichtigheid aan heling. Heling is het bezitten van gestolen goederen. De politie trof in Oost-Brabant 34 gestolen elektrische fietsen aan. De Poolse man bestuurde een vrachtwagen met daarin een Mercedes-bus en de gestolen goederen.

ROTTERDAM – Vrouwe Justitia. ANP LEX VAN LIESHOUT

De zaak dateert uit 2023. Vanwege capaciteitsproblemen werd de zaak verplaatst van de rechtbank in Den Bosch naar de rechtbank in Breda.

Tijdens de zitting ontstond al snel overeenstemming tussen de officier van justitie, de raadsvrouw en de rechter. Hoewel de man de gestolen goederen juridisch gezien onder zich had, kon niet worden bewezen dat hij wist of moest vermoeden dat de fietsen gestolen waren. Daarom werd hij vrijgesproken.

Verplaatsing

Al snel bleek uit het dossier dat een veroordeling weinig waarschijnlijk was. De vraag rijst daarom waarom hij überhaupt moest voorkomen. Volgens de rechter ligt de verklaring in de verplaatsing van de zaak van Den Bosch naar Breda. Daardoor kwam het dossier terecht bij een andere officier van justitie, die al snel concludeerde dat vrijspraak op zijn plaats was.

Slavernijverleden tastbaar in de Grote Kerk Breda: “Het raakt me meer dan verwacht”

Wie vanaf de drukke markt de Grote Kerk in Breda binnenstapt, laat het geluid van de stad direct achter zich. Het wordt stiller, koeler en rustiger. Tussen de oude stenen hangt een 35 meter lang wandkleed dat meteen de aandacht grijpt: een oase van kleuren, figuren en verhalen die zich langzaam laten lezen. Het gigantische wandkleed werpt een nieuw licht op het slavernijverleden van Noord-Brabant en laat zien hoe dat verleden ook in Breda doorwerkt. Kunstenaar en ontwerper Victor Sonna licht het toe:

“Het koloniale verleden is niet verdwenen, maar blijft op verschillende manieren altijd aanwezig in onze samenleving”

Het werk maakt deel uit van Draden van ons Nederlandse slavernijverleden, een landelijk project waarin per provincie een wandkleed wordt gemaakt. Het Brabantse deel werd ontworpen door Eindhovense kunstenaar Victor Sonna (Kameroen,1977) en in een paar maanden tijd gemaakt door honderden vrijwilligers. In heel Brabant werkten mensen mee met technieken als borduren, tuften en quilten. “Het is niet alleen een kunstwerk,” zegt Charlotte, curator van de Grote Kerk Breda. “Dit is het bijproduct, het echte product zijn de gesprekken.”

Aantrekkingskracht en ongemak

Op het kleed verschijnt onder anderen Tula, de Curaçaose verzetsleider die in 1795 in opstand kwam tegen de slavernij. Hij staat afgebeeld in de mond van een monster, afkomstig uit een schilderij van een navolger van de Brabantse schilder Jeroen Bosch. Rond zijn figuur liggen schaduwbeelden: een plattegrond van een slavenschip, fragmenten van routes en losse draden die niet allemaal direct te plaatsen zijn. “Tula was een van de weinigen die niet alleen een stem had, maar ook een gezicht,” vertelt Charlotte. Sonna koos bewust voor dit kleurrijke palet: “Op afstand zie je de schoonheid, pas dichterbij ontdek je de pijnlijke verhalen. Die spanning tussen aantrekkingskracht en ongemak nodigt uit om langer na te denken.”

Niet alleen de grote geschiedenis, maar ook Breda zelf is onderdeel van het verhaal. In de 18e eeuw werden in de Grote Kerk Anna en Laloupe gedoopt, twee tot slaaf gemaakten die daarmee officieel werden ingeschreven in de Bredase samenleving. Hun namen zijn terug te vinden in een origineel doopboek dat naast het wandkleed ligt. “Grote systemen werken altijd door in individuele levens,” licht Sonna toe. “Zulke lokale verhalen maken zichtbaar hoe dichtbij en tastbaar die werkelijkheid hier werkelijk was.”

Niet alleen de grote geschiedenis, maar ook Breda zelf is onderdeel van het verhaal. In de 18e eeuw werden in de Grote Kerk Anna en Laloupe gedoopt, twee tot slaaf gemaakten die daarmee officieel werden ingeschreven in de Bredase samenleving. Hun namen zijn terug te vinden in een origineel doopboek dat naast het wandkleed ligt. “Grote systemen werken altijd door in individuele levens,” licht Sonna toe. “Zulke lokale verhalen maken zichtbaar hoe dichtbij en tastbaar die werkelijkheid hier werkelijk was.”

Blik op de toekomst

Een bezoekster uit Rotterdam blijft lang staan bij het werk. Ze zoekt naar sporen van haar eigen familiegeschiedenis. “Ik ben daar al jaren mee bezig,” zegt ze. “En hier voelt het alsof iets terugkomt wat nooit echt verteld is.” Ze kijkt nog eens naar het kleed. “Het raakt me meer dan verwacht.”

Sonna hoopt dat meer bezoekers met dat gevoel de kerk verlaten. “Als mensen weggaan met meer nieuwsgierigheid en de bereidheid om naar andere perspectieven te luisteren, dan heeft het werk zijn doel bereikt,” zegt de kunstenaar. Volgens hem gaat de tentoonstelling dan ook niet over herinneringen die achter ons liggen, maar over de vraag hoe we nu met elkaar verdergaan. “Niet om in het verleden te blijven hangen, maar om beter te begrijpen hoe we samen de toekomst vormgeven.”

Ey!Oranje #2 Met Ron Vlaar

In de tweede aflevering van Ey!Oranje spreken we met oud-international Ron Vlaar. We analyseren met hem het Nederlands elftal. Ook spreken we met Martijn van Dijk. De bedenker van de voorspel app scorito.

Aarde als Archief: Nationale Archeologiedagen gaan van start

Van mammoeten tot middeleeuwse kerken en van scherven tot verhalen: tijdens de Nationale Archeologiedagen duikt heel Nederland in het verleden. Ook in Noord-Brabant openen archeologen, musea en erfgoedorganisaties hun deuren voor het grote publiek. Voor studenten archeologie, zoals Aaron Westra van de Universiteit Leiden, is het evenement meer dan alleen een weekend vol activiteiten. “Het is een plek om te praten met ‘echte’ archeologen over hun onderzoek en om ideeën uit te wisselen.”

Archeologie dichter bij de mensen

De Nationale Archeologiedagen zijn bedoeld om archeologie toegankelijker te maken voor een breed publiek. Volgens Westra slaagt het evenement daar uitstekend in. “Als student is het ook een moment waarop er extra aandacht is voor archeologie. Familie en vrienden krijgen zo meer toegankelijke informatie over wat archeologie is, waarom het belangrijk is en wat er in de buurt gebeurt.”

Die toegankelijkheid is geen toeval. Binnen het vakgebied is de afgelopen jaren steeds meer nadruk komen te liggen op wetenschapscommunicatie. “De vertaalslag van academische artikelen van dertig pagina’s vol jargon naar een verhaal dat iedereen kan begrijpen, is echt belangrijk,” legt Westra uit. “We doen dit werk niet voor óns, maar voor iedereen.”

Misverstanden over het vak

Toch bestaan er nog veel misvattingen over archeologie. “We krijgen vaak de vraag of we dino’s opgraven,” zegt Westra. “Maar dat is dus niet zo.” Archeologie draait namelijk om de materiële cultuur van mensen: de spullen die zij achterlaten.

“Veel mensen denken dat we op zoek zijn naar schatten of goud,” vervolgt hij. “Maar het meeste wat we onderzoeken is eigenlijk afval van vroeger. Een gebroken kam, een kapotte pot of een stuk vuursteen dat bot is geworden. Het is echt een zoektocht naar kennis, geen geld.”

Juist daarom zijn evenementen als de Nationale Archeologiedagen belangrijk. “Ik hoop dat ze niet alleen de ‘glimmende’ vondsten laten zien, maar ook een representatief beeld geven van ons vakgebied.”

Zorgvuldigheid boven alles

Aanleiding voor extra aandacht voor het vak is ook recente kritiek op archeologisch onderzoek, zoals bij de opgraving van het skelet van de zogenoemde ‘vierde musketier’. Volgens Westra onderstreept dit hoe belangrijk zorgvuldigheid is binnen de archeologie.

“Archeologie is inherent destructief,” legt hij uit. “Je kunt een opgraving maar één keer doen. Daarom moet je zorgvuldig werken.” Dat betekent volgens hem: een goed plan hebben, voorzichtig te werk gaan en alles nauwkeurig documenteren. “Alles wat je doet moet je opschrijven en wat je vindt moet je netjes opbergen. Het specialistische onderzoek begint namelijk pas ná de opgraving, en dan wil je dat alles goed bewaard blijft, mocht iemand later nogmaals ernaar willen kijken’”

Bezoekers van de Archeologiedagen krijgen hier ook inzicht in. “Juist door een inkijkje te geven in het papierwerk, leren mensen hoe zorgvuldig een opgraving moet verlopen en hoeveel respect we hebben voor onze voorouders.”

Brabant duikt het verleden in

In Noord-Brabant worden tijdens de Nationale Archeologiedagen tientallen activiteiten georganiseerd. Van interactieve tentoonstellingen tot rondleidingen en workshops: voor jong en oud is er iets te ontdekken.

Overzicht evenementen Noord-Brabant

19 juni

  • Verborgen verleden van Udenhout / Berkel-Enschot onthuld – AWN 24 Midden-Brabant

19 t/m 21 juni

  • Uitgeleefd! – Beesten & Botten uit Brabantse Bodem – Museum Klok & Peel, Asten
  • Ontmoet mammoeten en Neanderthalers – Natuurmuseum Brabant, Tilburg
  • Beleef het verleden in het preHistorisch Dorp – preHistorisch Dorp, Eindhoven

20 juni

  • De verdwenen Sint-Odulphuskerk van Best – Erfgoedvereniging Dye van Best
  • Ontdek het Erfgoedhuis in Eindhoven – Archeologische Vereniging Kempen- en Peeland
  • Archeologische vondsten uit Udenhout van dichtbij – AWN 24 Midden-Brabant
  • Ontdek Oss vanuit de bus: reis door het verleden – Gemeente Oss
  • Kom kijken in het Archeologisch Depot Breda! – Gemeente Breda

20 t/m 21 juni

  • Archeologietour Verborgen Vesting – Stichting In den Scherminckel, Bergen op Zoom
  • Stap in het leven van de IJzertijd! – IJzertijdboerderij Dongen
  • CARE: Engelen 2026 – In de voetsporen van Van Solms – CARE
  • Ga op schattenjacht in Grave! – Stadsmuseum Grave
  • Duik in het depot: ontdek het verleden van Bergen op Zoom – Stichting In den Scherminckel, Bergen op Zoom
  • Met je neus in het verleden! – Cultuurhuis Bergeijk

Met een programma vol activiteiten en verhalen uit het verleden laten de Nationale Archeologiedagen zien dat archeologie allesbehalve stoffig is. Of zoals Westra het samenvat: “Het gaat niet om wat iets waard is in geld, maar om wat het ons vertelt.”

Pim Lammers opnieuw bekroond met Zilveren Griffel 2026

Opnieuw is een boek van Pim Lammers bekroond met een Zilveren Griffel, de juryprijs voor de beste kinderboeken van het afgelopen jaar. Zijn bundel Ben je vergeten dat babygeitjes bestaan? won in de categorie poëzie. De illustraties van Nadia Meezen werden tegelijkertijd onderscheiden met een Zilveren Penseel, zo maakte boekenkoepel CPNB bekend.

Bekende namen onder de winnaars

Het is niet de eerste keer dat Lammers in de prijzen valt. Vorig jaar ontving hij ook al een Zilveren Griffel voor Een ongelofelijk grote, ongelofelijk gevaarlijke leguaan. De illustraties van Natascha Stenvert werden toen eveneens bekroond met een Zilveren Penseel.

De Zilveren Griffel wordt jaarlijks toegekend aan de beste Nederlandstalige kinderboeken van het afgelopen jaar. Een vakjury, bestaande uit recensenten en jeugdliteratuurexperts, beoordeelt inzendingen op onder meer originaliteit, stijl, opbouw en thematiek. Boeken worden ingedeeld in categorieën zoals fictie, non-fictie en poëzie. Per categorie kan de jury één of meerdere winnaars aanwijzen. De beoordeling verloopt in meerdere rondes, waarbij eerst een longlist en vervolgens een shortlist wordt samengesteld. In totaal kende de jury dit jaar twaalf Zilveren Griffels en acht Zilveren Penselen toe, verdeeld over verschillende leeftijdscategorieën. Onder de winnaars bevinden zich ook bekende namen als Sjoerd Kuyper en Annet Schaap.

Nieuwe prijs voor natuurverhalen

Opvallend dit jaar is de introductie van de Groene Griffel. Deze nieuwe prijs bekroont het beste literaire kinderboek waarin natuur een centrale rol speelt. De eerste winnaar is Wij, beren van Lotte Stegeman, met illustraties van Marieke ten Berge.

Op weg naar de Gouden Griffel

Alle bekroonde Nederlandstalige titels dingen later dit jaar mee naar de Gouden Griffel en het Gouden Penseel, de hoogste onderscheidingen binnen de Nederlandse jeugdliteratuur. Daarmee vormt de uitreiking van de Zilveren Griffels traditiegetrouw de opmaat naar de Kinderboekenweek.

‘Luie Gen Z’? Kwart miljoen jongeren wil meer werken

Het beeld dat jongeren minder willen werken bestaat al langer. Ze zouden vooral kiezen voor vrije tijd, flexibiliteit en korte werkweken. Nieuwe cijfers laten echter zien dat dit beeld niet altijd overeenkomt met de werkelijkheid: bijna 250.000 Nederlandse jongeren wil juist meer uren werken dan ze nu contractueel doen. Hoe is het vooroordeel dat Gen Z lui is ontstaan?

Volgens onderzoeksbureau Intelligence Group wil meer dan twee derde van de werknemers onder de 30 het liefst fulltime werken. In werkelijkheid haalt slechts iets meer dan de helft dat aantal uren. Daardoor blijft er volgens het bureau jaarlijks zo’n 120.000 voltijdsbanen aan arbeidspotentieel onbenut.

Hoe is het vooroordeel dat Gen Z lui is ontstaan?

Het beeld van een “luie generatie” komt uit meerdere ontwikkelingen tegelijk. Jongeren werken vaker in flexibele banen en geven vaker aan waarde te hechten aan vrije tijd en werk-privébalans. Dat wordt in het publieke debat soms vertaald als minder motivatie om te werken. Daarnaast spelen zichtbare veranderingen op de arbeidsmarkt mee: meer deeltijdwerk, meer bijbanen en minder vaste patronen. Daardoor ontstaat al snel het beeld dat jongeren minder werken, terwijl dat niet altijd blijkt te kloppen. De verschillende generaties groeien met andere werkomstandigheden op, waardoor soms niet iedereen begrijpt hoe de andere generatie werkt. Door deze verwarringen is het vooroordeel ontstaan dat Gen Z lui is.

“Een van de grootste misverstanden over jongeren op de arbeidsmarkt is dat zij minder uren willen werken of juist geen fulltimebaan willen. Het tegendeel is waar,” zegt topman Geert-Jan Waasdorp van Intelligence Group. “Zij willen eerder meer uren werken en bij voorkeur fulltime, maar zitten vooral vast in kleine deelcontracten.”

Vast in kleine contracten

Volgens de onderzoekers werken jongeren vooral in sectoren als zorg, onderwijs, horeca en retail in kleine of flexibele contracten. Daardoor is het vaak lastig om meer uren te krijgen, ook als zij dat wel willen. Het gevolg is dat veel jongeren hun uren proberen aan te vullen via meerdere bijbaantjes of flexwerkconstructies. Niet omdat ze niet willen werken, maar omdat één baan simpelweg niet genoeg uren biedt. Volgens Waasdorp is er een structurele mismatch tussen vraag en aanbod op de arbeidsmarkt.

Supermarkten: jongeren als vaste kracht

Die dynamiek is al langer zichtbaar in sectoren zoals de supermarktbranche. Supermarkten maken veel gebruik van jonge werknemers, mede omdat zij flexibel inzetbaar zijn en relatief goedkoop door het jeugdloon.

Dat beeld past in een langere ontwikkeling. In 2005 werd in de Volkskrant al geschreven over hoe jongeren van 18 of 19 soms als “te oud” werden gezien voor een baan in de supermarkt. Volgens CNV Jongeren leidde dat tot klachten over leeftijdsdiscriminatie, omdat werkgevers vooral zo jong mogelijke werknemers inzetten om kosten te drukken.

Yanna (14) werkt al 1,5 jaar bij de Jumbo in Eersel. “Ik wilde graag een baantje om bezig te zijn, iets te doen voor anderen en natuurlijk een zakcentje te verdienen.” Ze werkt ongeveer 16 uur per week. “Op zich ben ik wel tevreden met de uren, maar op welke afdeling ik word ingepland niet altijd.”

Het beeld dat jongeren lui zouden zijn, begrijpt ze deels. “Ja, op zich snap ik het wel omdat ze veel willen doen met vrienden. Maar om leuke dingen te doen heb je ook geld nodig, en dit is dan een optie.” Ook vertelde Yanna over sociale contacten op het werk. “Er werken op zich veel vrienden van mij bij de Jumbo, maar ik sta vaak alleen. Er werken inderdaad veel jongeren, maar ik klets gewoon met ze wanneer dat kan.”

Het misverstand over jonge werknemers

De cijfers laten zien dat het beeld van de ‘luie Gen Z’ niet altijd overeenkomt met de werkelijkheid. Terwijl honderdduizenden jongeren aangeven meer te willen werken, krijgen zij die mogelijkheid vaak niet.

Afnemend vertrouwen in Nederlandse media: ‘Wake-up call voor de democratie’

“Cijfers over vertrouwen in de media zouden een wake-up call moeten zijn,” stelt de Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ) over het Digital News Report. Dat rapport heeft het Commissariaat voor de Media afgelopen dinsdag naar buiten gebracht. Maar volgens universitair hoofddocent communicatiewetenschappen Ivar Vermeulen is de situatie minder somber dan het lijkt.

“In Nederland is het nog best goed en daar mogen we blij mee zijn.” Hiermee doelt Vermeulen op andere landen in Europa. Nederland heeft nog steeds best veel vertrouwen in de media vergeleken met andere landen. Alleen in Noorwegen hebben ze meer vertrouwen in de media. Maar toch is er wel sprake van een toename in het wantrouwen.

Covidperiode

In 2018 was het aantal mensen dat geen vertrouwen heeft in de media 11%. Dit is gestegen naar 21% in 2026. Een ontwikkeling die volgens Vermeulen te wijten is aan de covidperiode, “De covidperiode is een katalysator voor dat wantrouwen geweest, er waren veel verschillende kampen die allemaal last hadden van deze periode.” 

Tijdens die periode zijn mensen de overheid en de media steeds meer als één gaan zien. “Mensen kregen last van de maatregelen en daardoor groeide de onvrede.”, stelt Vermeulen. “Die onvrede leidde tot wantrouwen in de overheid en daarmee in de media.”

Enorm werk

De NVJ vraagt voor een vergroting van de transparantie, dan weet de lezer precies hoe een artikel tot stand is gekomen: “Dat betekent weliswaar meer werk voor de journalist maar het geeft ook vertrouwen aan het publiek.” Maar volgens Vermeulen is het herstellen van vertrouwen ook te doen door voorlichting, “Dat is een enorm traject en kan even duren, maar mensen moeten voorgelicht worden over de werkwijze van de journalistiek.”

Dat is wel een belangrijke taak, het afnemende vertrouwen zou namelijk een gevaar kunnen betekenen voor de democratie. Vermeulen stelt dat de journalistiek een waakhond is, de feiten presenteert en op de agenda zet. Als je namelijk de onafhankelijke journalistiek mist, krijg je volgens Vermeulen propaganda in plaats van onafhankelijke informatie.

Nederland is zo slecht nog niet

Toch is het volgens Vermeulen in Nederland eigenlijk nog best goed gesteld. “Kijk naar Polen of Hongarije waar de publieke omroep in handen van de staat is of zoals in de Verenigde Staten waar de media totaal gepolariseerd is.” Daarnaast is de journalistiek in Nederland volgens Vermeulen ook nog eens van hoogstaande kwaliteit en dat is ook niet overal het geval, “In Engeland en Duitsland heb je veel rioolpers, de zogenaamde tabloids, die maar schrijven wat ze willen.”

Steun voor sociale mediaverbod groeit. Moet Nederland het Britse voorbeeld volgen? 

De Britse premier Keir Starmer heeft aangekondigd dat sociale mediaplatforms vanaf volgend jaar jongeren onder de 16 jaar geen toegang meer mogen geven als zij de veiligheid van kinderen niet voldoende waarborgen. De discussie raakt ook Nederland, waar zorgen over schermtijd, online pesten en mentale gezondheid al jaren toenemen. Toch is het in Nederland niet zeker of het zo ver zal komen.

Het Verenigd Koninkrijk is niet het eerste land dat met strengere regels komt. Eerder namen ook Australië, Canada, Brazilië, Oostenrijk, Frankrijk en Indonesië maatregelen om minderjarigen beter te beschermen op sociale media. Die regels verschillen per land. Zo geldt in Australië een verbod op sociale media voor jongeren onder de 16 jaar, terwijl andere landen leeftijdsgrenzen hanteren, ouderlijke toestemming verplicht stellen of extra veiligheidsmaatregelen eisen van platforms. Ook verschilt per land welke apps onder de regels vallen.

Nederland zet in op bescherming, niet op een verbod

De Nederlandse overheid heeft voorlopig niet gekozen voor een wettelijk verbod op sociale media voor jongeren onder de 16 jaar. In plaats daarvan zet het kabinet in op een pakket aan maatregelen om kinderen online beter te beschermen. Zo adviseert de overheid een minimumleeftijd van 15 jaar voor sociale media als TikTok, Instagram en Snapchat en wordt gewerkt aan privacyvriendelijke leeftijdsverificatie om die leeftijdsgrenzen beter te kunnen handhaven.Daarnaast verplicht de Europese Digital Services Act (DSA) grote online platforms om maatregelen te nemen ter bescherming van minderjarigen, bijvoorbeeld tegen schadelijke content, verslavende ontwerpkeuzes en privacyrisico’s. Platforms moeten bovendien de risico’s die hun diensten voor kinderen opleveren beoordelen en waar mogelijk beperken. Ook gelden via de Mediawet regels tegen schadelijke content en misleidende reclame gericht op jongeren. Verder investeert de overheid in voorlichting voor ouders en jongeren over veilig en gezond online gedrag.

Steun voor verbod groeit

Uit recent onderzoek van het onafhankelijke onderzoeksbureau Newcom blijkt dat de steun voor een verbod op sociale media voor kinderen onder de 16 jaar groeit. Bijna twee op de drie Nederlanders van 15 jaar of ouder is voorstander van zo’n verbod. Opvallend is dat vooral Gen Z’ers tussen de 16 en 28 jaar het verbod het meest steunen.NJi: probleem ligt bij platformsVolgens het Nederlands Jeugdinstituut (NJi) ligt de oplossing niet alleen in het beperken van de toegang voor jongeren. In een schriftelijke reactie stelt het instituut dat de onveiligheid van sociale media vooral een maatschappelijk probleem is. “De kern van het vraagstuk ligt bij de inrichting en het businessmodel van platforms, niet bij het gedrag of de weerbaarheid van jongeren.” Zo pleit het NJi voor strengere regulering van schadelijke ontwerpkeuzes, zoals verslavende algoritmes en eindeloos scrollen.

ILLUSTRATIEF – Een smartphone met de app van social media platform Instagram. ANP ROB ENGELAAR

Tegelijkertijd sluit het NJi een leeftijdsgrens niet volledig uit. Zolang structurele hervormingen uitblijven, kan een verbod onderdeel zijn van een breder pakket aan maatregelen om jongeren te beschermen. Wel benadrukt het instituut dat zo’n maatregel alleen effectief is als die samengaat met mediawijsheid, begeleiding en aanpassingen aan de online omgeving.

Daarnaast mist het NJi de stem van jongeren in het debat: “We missen nog grotendeels de stem van kinderen en jongeren. We zouden hen veel meer moeten betrekken.”Jongeren verdeeld over leeftijdsgrensDe 15-jarige Noah vertelt dat hij TikTok en Instagram wel zou kunnen missen, maar Snapchat niet. Ook denkt hij dat sociale media best wat voordelen met zich meebrengen. “Ik leer veel via sociale media en maak er nieuwe contacten,” vertelt hij. Tegelijkertijd ziet hij ook nadelen: “Er wordt veel gepest op sociale media.” Een Nederlands verbod zou hij dan ook “raar” vinden.

Wat vinden jongeren?

De 14-jarige Yana staat eveneens sceptisch tegenover een verbod. “Ik kan wel zonder mijn telefoon, ik ga niet dood als ik hem niet heb.” Maar ze vindt het wel prettig om die te gebruiken. “Ik krijg er veel goede ideeën door en Snapchat is mijn manier om contact te houden met mensen,” zegt ze. Over een mogelijk verbod is ze duidelijk: “Ik vind zo’n verbod een nutteloos plan, omdat er toch wel manieren komen om het op een andere manier te gebruiken.”

Voorlopig lijkt een wettelijk socialemediaverbod in Nederland niet direct aan de orde. Het kabinet zet vooral in op strengere Europese regels, mediawijsheid en het vergroten van digitale veiligheid via platforms zelf, in plaats van een harde leeftijdsgrens. Tegelijkertijd groeit de steun onder Nederlanders voor een verbod en nemen steeds meer landen strengere maatregelen. Of Nederland uiteindelijk die richting zal volgen, is op dit moment nog onduidelijk, maar de discussie lijkt de komende jaren niet te verdwijnen. 

Happie Haring: 40-jarige traditie komt tot zijn eind

Waar er normaal gesproken wordt geveild voor de eerste lading Hollandse Nieuwe, werd de nieuwe vracht haring dit jaar op een andere manier aan land ontvangen. 2026 is het jaar waarin deze traditie van 40 jaar werd doorbroken. Het eerste vaatje arriveerde in de haven, de haring werd gekeurd door keurmeesters en er stond uiteindelijk zelfs nog een culinair evenement centraal. Happie Haring, de titel die dit evenement kreeg, had volgens de organisatie een duidelijk doel: “Zo proberen we de haring weer populair te maken onder jongeren.” “De visserijketen draait om 3 grote dingen: Behoud van een Nederlandse traditie, economische continuïteit en het imago”, stelt het Nederlands Visbureau.

Nadat het eerste vaatje Hollandse Nieuwe arriveerde in de visafslag, werd de kwaliteit van de haring beoordeeld door keurmeesters. Verschillende topchefs maakten gerechten met de haring, variërend van klassieke bereidingen tot juist een moderne interpretatie. Denk daarbij aan een soort streetfood en fine dining, bijvoorbeeld reepjes haring tussen een mousse van avocado en een zoete aardappelchipje. Bezoekers konden van deze haring, die net iets meer is dan alleen ‘uitjes op de bovenkant’, genieten op een bankje aan de haven.

NS-abonnement loopt storm, maar extra treinen lijken niet nodig

Het nieuwe abonnement van NS moet de “sterk gestegen energie- en brandstofprijzen” tegengaan. Ook “mensen met een smallere beurs worden geholpen.” De website van NS raakte al overbelast door de grote aanvraag ernaar. Maar leidt die enorme vraag ook tot extra treinen? Of zorgt de toestroom van nieuwe reizigers juist voor meer drukte op het spoor?

Jacco Neleman, woordvoerder Openbaar Vervoer en Spoor, vertelt over de grote belangstelling. “Dat veel mensen het willen aanschaffen, is natuurlijk een goed teken. Het is de eerste keer dat we dit product aanbieden en we weten nog niet hoeveel mensen er uiteindelijk gebruik van gaan maken. Het is goed om te kijken wat dit product doet en wat voor effect dit heeft.”

Omdat de kaart alleen buiten de spits geldig is, hopen NS en het ministerie juist gebruik te maken van de ruimte die er in de daluren nog is. Volgens Neleman doet de grootste drukte zich vooral voor tijdens de spitsuren, terwijl er in de daluren nog voldoende capaciteit is. “Daarom wilden we dit product juist in de daluren aanbieden.”

Ook Bram de Regt, woordvoerder bij NS, benadrukt dat de trein buiten de spits veel rustiger is. “In de daluren is ongeveer 30 procent van de stoelen gevuld”, aldus De Regt.

De grote belangstelling voor het abonnement gaat niet direct extra drukte op het spoor opleveren. Wel wordt de komende tijd gekeken hoeveel mensen uiteindelijk gebruikmaken van het abonnement en welke effecten dat heeft op het treinverkeer.