De foto-expositie is voor het 10-jarig jubileum van de organisatie Taalhuis Midden-Brabant. Het bestaan van het Taalhuis is nodig, want 2,2 miljoen Nederlanders ervaren problemen lezen en schrijven. Door verschillende activiteiten en oefeningen kunnen mensen aan hun taalvaardigheid werken. Iemand die dit heeft gedaan is Antjie. Ze is geboren op Aruba, waardoor het leren van de taal niet altijd even makkelijk is.
Feesten tussen de bomen bij Into the Woods, maar wat blijft er achter?
Into the Woods is geen doorsnee festival: het nestelt zich diep in het bos Birkhoven, pal naast Dierenpark Amersfoort. Twee dagen lang, op negentien en twintig september, deinen de boomtoppen op de beat, terwijl lichtinstallaties het bos betoveren. Magisch, zeker, maar hoe duurzaam is zo’n sprookje in het wild? En wat betekent die tijdelijke droomwereld voor de dieren die er het hele jaar wonen nu de opbouw van het festival is begonnen?
Feest in het bos, stress voor de dieren
“Een festival zoals Into the Woods kan uiteenlopende gevolgen hebben voor de natuur,” vertelt Leo Linnartz, ecoloog bij natuurorganisatie ARK Rewilding Nederland. Volgens hem zijn vooral de grote toestroom van bezoekers, het harde geluid en de felle verlichting factoren die de meeste impact hebben. “Vooral vogels en vleermuizen kunnen last hebben van alles wat het festival met zich meebrengt,” legt hij uit. “Maar ook andere dieren die in het bos leven kunnen er natuurlijk overlast van ervaren.”
Bij het opbouwen van het festival komt veel lawaai en het gebruik van machines kijken. Dat zorgt voor veel onrust in de natuur en bij de dieren in de omgeving. “Als je zo’n grote verstoring veroorzaakt in de natuur, moet je het wel kort houden,” zegt Leo Linnartz. “Want daarna kan de natuur zich herstellen. Dus geen maanden voorbereiding en geklus, dan veroorzaak je een grote verstoring die de natuur eigenlijk niet aankan.” Volgens hem mag de voorbereiding van zo’n evenement eigenlijk niet langer duren dan vijf tot zes dagen. “Zo minimaliseer je de impact op de natuur.”
Direct naast het festivalterrein ligt DierenPark Amersfoort. De dieren daar zijn natuurlijk gevoelig voor harde geluiden en felle lichten van het festival. Toch denkt ecoloog Leo Linnartz dat ze het lawaai van de opbouw goed aankunnen. “In de dierentuin rijden er voortdurend machines door het park en er zijn ook vaak verbouwingen bezig, dus daar zijn ze wel aan gewend,” legt hij uit.
Ook de grote hoeveelheid bezoekers vormt volgens hem geen probleem. “De dieren moeten dagelijks omgaan met veel mensen in het park zelf,” zegt Linnartz. Waar het wél lastig wordt, zijn de onverwachte lichtflitsen en harde geluiden tijdens het festival. “Dit zijn dingen die ze normaal niet meemaken, en daar kunnen ze dan ook best wel van schrikken.”
“Dierenwelzijn staat altijd voorop”
Volgens een woordvoerder van DierenPark Amersfoort ervaren de dieren de muziek van het festival, net zoals de bezoeker in het park en de wandelaar in het omliggende bos. Maar volgens haar ervaren de dieren er geen hinder van. Dat komt doordat de festivalmuziek geleidelijk opbouwt, waardoor de dieren langzaam gewend raken aan de onbekende geluiden. “Plotselinge, harde geluiden zoals knallen zouden eerder voor stress zorgen, maar die komen bij Into the Woods nauwelijks voor.” vertelt ze.
Ook het bos zelf dempt het geluid. “De bomen dempen het geluid grotendeels. Hierdoor is de muziek nauwelijks hoorbaar in het dierenpark.” Daarnaast hebben de dieren de mogelijkheid om hun binnenverblijf op te zoeken. “Dit is niet alleen tijdens deze festivaldagen, maar deze keuze hebben zij altijd.”
Het dierenpark houdt het gedrag van de dieren dagelijks in de gaten. Tijdens het festival gebeurt dat met extra aandacht. “Op deze festivaldagen doen we dit ook en lopen we een extra ronde om het gedrag te monitoren,” legt de woordvoerder uit. “Dit doen we ook op de dagen na het festival om eventuele verschillen in gedragingen te signaleren, Dierenwelzijn staat altijd voorop,” voegt ze daaraan toe. Tot nu toe is er volgens haar tijdens eerdere edities nooit iets raars opgemerkt bij de dieren.
Ook over de praktische zaken is er overleg met de organisatie van Into the Woods. “Dit gaat onder andere over de drukte op de Barchman Wuytierslaan, het geluid, maar bijvoorbeeld ook over de extra beveiliging die aanwezig is rondom het dierenpark tijdens het festival.
Oog voor de natuur
De organisatie van Into the Woods is zich bewust van de kwetsbare omgeving waarin het festival plaatsvindt, en handelt daar ook naar. “We zijn erg gehecht aan ons bos”, zegt de organisatie. Dat begint bij de basis: geen wegwerpbekers, maar harde herbruikbare exemplaren. Alle foodtrucks werken met biologisch afbreekbaar servies, en worden speciaal uitgekozen op hun duurzaamheidsbeleid. “We proberen zo veel mogelijk materiaal te hergebruiken.”
Ook bezoekers worden aangespoord om mee te denken. “De eerste bezoekers krijgen een gratis zak asbak* mee”, vertelt de organisatie. “En door het hele bos staan er asbakken, zodat peuken niet in de natuur belanden.” Zo probeert de organisatie ook bewustzijn te creëren bij de bezoekers van het festival.
Achter de schermen kijkt een speciaal team hoe het festival nog duurzamer kan. Ze krijgen daarbij hulp van een externe expert waarmee de organisatie kan sparren. “We blijven zoeken naar verbeterpunten”, zegt de organisatie.
*Een zak asbak is een klein zakje wat je kan gebruiken als asbak die je gemakkelijk kan meenemen over het hele festivalterrein.
Van TikTok naar de Bibliotheek
Nog nooit waren er zo veel jongeren lid van de bibliotheek als in 2024, blijkt uit onderzoek van het CBS. 2,4 miljoen jongeren hebben een lidmaatschap. Dit hangt samen met dat bibliotheken meer activiteiten organiseren en meer samenwerken met scholen. Op sociale media zijn boeken ook steeds populairder; er zijn “Booktokkers” zoals Noah De Campos Neto, die boeken aanraden op TikTok onder de hashtag Booktok.
Bibliotheken hebben in 2024 18% meer activiteiten georganiseerd dan het jaar ervoor. Ook besteden ze meer aandacht aan cursussen over digitale vaardigheden en geven ze bijeenkomsten over taal, meldt de Koninklijke Bibliotheek. Samenwerkingen met scholen onder programma’s zoals boekstart zorgen dat kinderen vroeg met boeken in aanraking komen. De Online Bibliotheek groeit goed mee. Steeds meer mensen lezen e-books of luisteren naar luisterboeken.
In veel bibliotheken en boekenwinkels heb je speciale tafels voor ‘Booktok’ boeken. De boeken zijn door TikTok bekend geworden. In april 2021 werd de #booktok erg populair en ontstond er een community op het socialemediaplatform.
Noah De Campos Neto, die in 2021 begon met het maken van BookTok video’s ziet de invloed: “Ik denk dat BookTok lezen minder saai maakt,” zegt hij. “Dat imago krijgt het vaak door de middelbare school. Via BookTok krijgen jongeren leuke tips waar aan je normaal misschien niet komt.”
Een direct verband tussen Book Tok en de hoge lidmaatschappen is niet bewezen, maar het heeft mensen wel aan het lezen gezet. “Een boek is niet goedkoop,” zegt Noah. “Bibliotheken hebben zich ook goed ingezet op jongeren en hebben Book Tok daarin meegenomen.”
Protest In Tilburg Na Een Afgelast Concert van Bob Vylan
Het afgelaste concert van Bob Vylan leidde dinsdagavond tot een protest bij 013 in Tilburg. Het poppodium annuleerde de show vanwege de uitspraken die het duo deed tijdens hun optreden in Paradiso. Fans kwamen bijeen en maakten duidelijk dat zij de boodschap van de band ondersteunen.
AUDIO: Ambachtelijk slotstuk van de zomer in Tilburg
Woensdag 17 september werd er in het centrum van Tilburg een workshop ‘boekenleggers maken’ georganiseerd.
Dit is een van de activiteiten die hoort bij het concept ‘Zomer in Tilburg’, opgezet door het stadsmanagement. Maar aangezien de zomer bijna voorbij is, was dit een van de laatste activiteiten dit jaar van ‘Zomer in Tilburg’.
Tilburg Verwelkomt Een Nieuwe Tijdelijke Burgemeester; Onno Hoes
Sinds 1 september is Theo Weterings (66) niet meer de burgemeester van Tilburg. Het werk werd hem namelijk te intens en de werkweken ervaarde Weterings ‘’steeds meer als een beperking.’’ Nu neemt de 64-jarige Onno Hoes het roer over. Maar wat weten we eigenlijk al van Onno?
Onno werd geboren op 5 juni 1961 in Leiden. Hij kwam als oudste zoon in een gezin met rooms-katholieke vader Antonius Hoes en joodse moeder Emma de Winter. Beide geloofsovertuigingen werden toegepast in de opvoeding van Onno en zijn jongere zusje Isa Hoes. Later koos hij zelf voor het Joodse geloof.
Opgegroeid in Noord-Brabant heeft Hoes commerciële economie in Eindhoven gestudeerd. Hierna was hij werkzaam als agent en importeur bij het textiel- en tevens familiebedrijf Hoes & De Winter. Het was eigenlijk de bedoeling dat hij het familiebedrijf over zou nemen. Echter koos Hoes voor de politiek.
Politieke functies
De familie Hoes kende al meerdere functies in de lokale politiek. Ouders Emma en Antonius waren actieve leden binnen de VVD. Zijn moeder zat zelfs acht jaar lang in de gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch. Zijn grootvader was locoburgemeester en gemeenteraadslid van de gemeente Sint-Michelgestel.
De lijst van Onno is wel een stuk langer. Al ruim 45 jaar zit Hoes bij de VVD. In de jaren zeventig was hij actief bij de JOVD, een liberale jongerenorganisatie. In 1986 werd hij voorzitter van de VVD ’s-Hertogenbosch en Statenlid van Noord-Brabant in 1992. Het jaar daar op werd hij gemeenteraadslid in ’s-Hertogenbosch. Tot 2010 heeft Hoes hogere functies uitgevoerd binnen de VVD tot zijn eerste burgemeesterschap.
Op 1 november 2010 werd Onno Hoes de nieuwe burgemeester van Maastricht. Hier heeft hij de wietpas, bewijs van lidmaatschap bij een coffeeshop, ingevoerd. In 2015 kwam er een einde aan zijn burgemeesterschap na langslepende persoonlijke omstandigheden. Na een pauze van twee jaar kreeg Hoes zijn eerste baan als waarnemend burgemeester van de gemeente Haarlemmermeer. Drie keer raden van wie hij dit stokje over heeft gedragen: Theo Weterings! Hier bleef hij 2,5 jaar totdat Marianne Schuurmans-Wijdeven werd voorgedragen als nieuwe burgemeester. Hierna kreeg Hoes nog een klus als waarnemend burgemeester in Roermond. Hier moest hij de rust terughalen na een conflict in de gemeenteraad. Een ervaren man is het dus zeker.
Taken vervullen
Volgens woordvoerder van de gemeente, Tom Daelman, moet Hoes er vooral voor zorgen dat het schip blijft drijven. ‘’In principe neemt Onno tijdelijk de taken over voordat de nieuwe burgemeester er is. In die tijd zal hij dus voorzitter zijn van de raad en het college.’’
Daelman vertelde aan Eydaily! dat Hoes uitkijkt naar contact leggen met de inwoners van de gemeente Tilburg. ‘’Onno wilt niet de hele dag achter zijn bureau zitten maar juist naar buiten gaan en onder de mensen zijn. Alle mogelijkheden die hij daar krijgt grijpt die aan. Of dit nou oude of jonge mensen zijn, hij wil zien en weten wat de mensen van Tilburg en omstreken drijft.’’
Bijzonder bezoek
Begin volgende maand staat er wel wat bijzonders op de agenda van de burgemeester. Samen met de Regio West-Brabant is Onno Hoes onderdeel van een delegatiebezoek aan Japan. Hij zal dan aanwezig zijn op Expo 2025 Osaka. Daelman: ‘’Omdat veel Tilburgse bedrijven en ondernemers techniek uit Japan hebben toegepast brengt Onno een bezoek aan het land. Dit is dan vooral om te kijken naar het bedrijfsleven en om te kijken naar oplossingen op het gebied van duurzaamheid en gezondheid. Verder is het ontmoeten van Japanse partners, connecties leggen en inspiratie op doen ook onderdeel van het bezoek.’’
Er staan dus een paar drukke en belangrijke maanden op Onno te wachten. Op 21 januari 2026 geeft hij het stokje weer over aan de nieuwe burgemeester. Tot die tijd kunnen wij een aanwezige burgmeester verwachten met ontzettend veel ervaring en expertise.
KLM: Nederland duurste vliegland EU na nieuwe vliegbelasting
De nieuwe vliegbelasting maakt Nederland op alle afstanden het duurste land van de Europese Unie. Marjan Rintel, topvrouw van KLM, laat dit weten aan het ANP. “Dit zorgt ervoor dat nog meer Nederlanders de auto pakken om vanuit luchthavens over de grens te gaan vliegen. Dit helpt het klimaat dus niet.” Rintel stelt verder dat hierdoor de mogelijkheden om te blijven investeren in schoner en stiller vliegen af blijven. De verhoogde vliegbelasting gaat naar schatting vanaf 2027 circa 1,1 miljard euro.
Geen directe oorlogsdreiging, maar de onzekerheid blijft groot
Uit een onderzoek van het RTL-nieuwspanel eerder deze maand bleek dat 73 procent van de ruim 20.000 ondervraagde Nederlanders zich zorgen maakt over de Russische aanvallen. Daarnaast is 15 procent van de ondervraagden bang voor een aanval op de grond. De Russische drones boven Polen zorgde weer voor een schepje bovenop de bezorgdheid in de wereld. De alarmbellen van de Europese landen gingen af en de NAVO kwam snel bijeen. Daarmee groeide ook de angst voor het uit de hand lopen van het conflict. Maar is deze angst eigenlijk wel terecht?
“Oorlog is beangstigend, vaste patronen vallen weg en onzekerheid wordt vergroot. De welvaartstaat staat onder druk, de toekomst wordt onzeker,” zegt Patrick Bolder, strategisch Adviseur, Defensie en Veiligheid bij The Hague Centre for Strategic Studies (HCSS). Hij ziet wel een verklaring voor de zorgen van mensen. Op TikTok gaan er ook steeds meer berichten rond met de hashtag #WW3, dit zou wijzen op de komst van een derde wereldoorlog.
Zorgen zijn nog onnodig
Peter Wijninga, freelance-adviseur defensie bij HCSS, vindt dat we ons niet heel veel zorgen hoeven te maken. “Ik verwacht niet dat de Russen op korte termijn in staat zijn om een grootschalige oorlog tegen de NAVO te beginnen, omdat ze daar op dit moment eenvoudigweg niet toe in staat zijn,” zegt Wijninga. De inschattingen van hoe sterk het Russische leger op dit moment is verschillen heel erg. Wel is er een verzwakking en verlies te zien in het materieel en de personen bij het Russische leger.
Alarmerende signalen
De afgelopen jaren is Rusland de NAVO en Europa al aan het testen. Door bijvoorbeeld drones op het NAVO-grondgebied te sturen of met sabotageacties. De actie van vorige week in Polen was dus niks nieuws, hoewel het wel een alarmerend signaal is. Wijninga en Bolder vinden wel dat we alert moeten zijn op andere vlakken. “Bang zijn voor een oorlog met tanks, vliegtuigen en kogels op het Nederlandse grondgebied, hoeven we niet te zijn,” zegt Bolder. Er worden wel dagelijks computers en bedrijven aangevallen. “We zijn echter al wel het onderwerp van een zogenaamde hybride oorlog,” zegt Wijninga.
De landen om Oekraïne lopen een risico om in het vizier van Poetin te komen. Het langetermijnvooruitzicht over het verloop van de oorlog is nog onzeker, maar Poetin zal volgens Wijninga niet stoppen bij Oekraïne alleen. Hij zal zijn blik ook nog op andere landen gaan richten. Wijninga pleit dan ook voor meer bescherming voor de landen om Oekraïne heen, zoals in Polen al gebeurt. “Dan kijk je naar een land als Roemenië, wat ook een NAVO-partner is, en die heeft minder bescherming”, zegt hij. Hiervoor is de internationale samenwerking van belang, zodat Oekraïne voldoende steun blijft houden en een verder conflict vermeden wordt. “Dan zou je zomaar in een artikel 5 situatie terecht kunnen komen van het NAVO-verdrag, waarin we met z’n alle moeten optreden om dan de Russische agressie in te dammen,” zegt Wijninga.
aangepast 21-9 23:06
Israël opent een tijdelijke vluchtroute van noord naar zuid
Israël heeft een nieuwe, tijdelijke vluchtroute geopend van het noorden naar het zuiden. Mensen uit de noordelijke Gazastad zouden hiervan gebruik kunnen maken om naar de zuidelijke regio Al-Mawasi te vluchten. In die regio bevindt zich volgens Israël een humanitaire zone.
Tot nu toe konden de Palestijnen alleen via een route langs de westkust naar het zuiden vluchten. Deze nieuwe vluchtroute vormt volgens Israël een belangrijke verbinding. De route opent woensdag om 11:00 Nederlandse tijd, maar blijft niet permanent toegankelijk. Israël heeft aangekondigd dat de route 48 uur openblijft en daarna niet meer beschikbaar is.
Opvallend is dat Israël de vluchtroute aankondigde de dag nadat een grondoffensief in Gaza was gestart. Eerder had het land Palestijnen opgeroepen naar het zuiden te vluchten is gestart. Volgens de krijgsmacht hebben meer dan 350.000 mensen dit inmiddels gedaan, maar dit is nog lang niet iedereen. Volgens de Verenigde Naties woonde eind augustus ongeveer een miljoen mensen in Gazastad en omgeving.
Leiden Essay Film Festival succesvol debuut – herhaling volgend jaar gegarandeerd
Ieder jaar wordt in Leiden het festival Days of Art and Science georganiseerd, dé week waarin kunst en wetenschap samenkomen. Dit jaar kreeg het evenement een nieuw aspect: een filmfestival in het Kijkhuis gericht op essayfilms. Daarmee werd geschiedenis geschreven, want nog niet eerder had een filmfestival in Nederland zich exclusief aan dit genre gewijd.
Het is een bundeling van een documentaires, kunst en fictie. Essayfilms draaien om de persoonlijke visie van de maker, in plaats van objectieve documentatie. Zij drukken hún werkelijkheid uit met beelden, teksten, geluiden en stiltes. Zo is de maker van de film vaak zelf aanwezig in de film, bijvoorbeeld met hun eigen stem. Dit genre roept vragen op en het geeft geen antwoorden vergeleken met andere filmgenres.
Rosalien van der Poel, een van de organisatoren van LEFF (Leiden Essay Film Festival) vertelde mij dat het een onverwachts groot succes is. “Wij hebben een onderwijsprogramma waarin essay films behandeld wordt, waarvan de docenten vonden dat daar meer aandacht aan besteed mag worden. En blijkbaar is het wel populair! We krijgen zelfs al vragen van makers of zij volgend jaar op het programma mogen staan.”
De onderwerpen van de meer dan 40 vertoonde essayfilms zijn vaak maatschappelijke thema’s, politiek gemixt met persoonlijke situaties. Wat zorgt voor films die zowel prikkelend als herkenbaar waren voor het publiek. Zo ook in het blok; new perspectives waar er vijf films werden afgespeeld, gevolgd door een nagesprek met twee van de vijf makers; Michela Meliddo en Susanna Tomassini. Hierdoor was er ruimte voor het publiek om er dieper op in te gaan.
Het eerste jaar LEFF had een grote opkomst wat voor Rosalie alleen maar reden is om het volgend jaar wéér te organiseren. “Het was leerzaam om door zo’n filmfestival een nieuwe genre te ontdekken. Ik zat soms met een mond vol tanden te kijken, omdat ik nog verward was met wat ik nu eigenlijk zag” – zegt toeschouwer Danee.
